Tôm hùm con chết yểu
Nhiều bè tôm bị bỏ hoang vì tôm chết.
Mùa này, lúc rạng đông, vùng biển Vạn Hưng (huyện Vạn Ninh) thật tĩnh lặng, không còn cảnh trên bến dưới thuyền tấp nập người đánh bắt, ghe tàu vào ra. Tuy đã 7 giờ sáng nhưng trên các lồng bè nuôi tôm hùm chỉ lác đác vài ngư dân cho tôm ăn. Xa xa, mấy chục bè tôm bị bệnh dịch vừa được kéo vào từ khu vực bãi Giếng, bãi Tre (xã Vạn Thạnh) đang nằm trơ đáy. Chở chúng tôi quanh các lồng bè nuôi tôm hùm trên vịnh Vân Phong, anh Nguyễn Xuân Huy (thôn Xuân Vinh, xã Vạn Hưng) than: “Từ đầu năm đến nay, có rất nhiều gia đình khốn đốn vì tôm hùm con chết yểu; nhiều hộ vay ngân hàng được mấy trăm triệu đồng mua tôm con thả xuống nuôi, khi đến tuổi ăn tuổi lớn lại không có tiền mua thức ăn nên phải đi vay với lãi suất cao từ 4 đến 6%/tháng. Hiện nay, giá mua tôm hùm con từ 150.000 đồng đã lên hơn 300.000 đồng/con, vậy mà tôm cứ ngã bệnh, chết liên tục”.
Người nuôi tôm đang làm lại lồng nuôi để thả tôm giống.
Vạn Ninh là địa phương có số lượng tôm hùm nuôi nhiều nhất của tỉnh với gần 10.000 lồng. Tính đến thời điểm này, có khá nhiều hộ nuôi có tôm hùm con bị chết do bệnh sữa, bệnh đen mang, nhũn thân. Bình quân mỗi ngày, một bè nuôi có từ 2 đến 5 con tôm hùm bị chết với đủ kích cỡ. Cá biệt, ở những hộ nuôi nhiều, số tôm chết lên đến hàng chục con/ngày. 2 xã có số lượng tôm con chết nhiều nhất là Vạn Thạnh và Vạn Hưng. Người dân cho biết, môi trường nuôi ô nhiễm, dịch bệnh, con giống không đảm bảo chất lượng và vùng nuôi chưa ổn định là những nguyên nhân chính khiến việc nuôi tôm thất bại. Tại bè tôm của gia đình anh Trần Văn Vinh (thôn Xuân Vinh, xã Vạn Hưng), cầm trên tay 2 con tôm vừa chết vì bệnh nhũn thân, anh lắc đầu ngao ngán: “Tôm con thả xuống bị hao liên tục, tỉ lệ bình thường vào khoảng 10% tính đến thời điểm thu hoạch; nhưng hiện nay, nhiều gia đình mới thả tôm chưa đầy 2 tháng mà tỉ lệ tôm chết đã lên đến 40%. Tôi đã dùng kháng sinh trộn vào thức ăn cho tôm hàng ngày. Ban đầu, bệnh có giảm, nhưng vài ngày sau lại tái phát, mỗi ngày tôm chết từ 3 đến 4 con, ngày nào nhiều lên đến 6 - 7 con. Gia đình tôi nuôi 2.000 con tôm đã hơn 2 tháng, chỉ mới mấy ngày nay đã hao hụt 20%, bao nhiêu tiền của đổ vào con tôm giờ không biết bấu víu vào đâu”. Chỉ tay về phía mấy chục lồng bè nằm trơ gọng ngoài xa, anh Vinh nói: “Lồng bè ngoài kia vừa được kéo từ các đảo ở xã Vạn Thạnh về. Toàn là những bè tôm bị bệnh, không còn khả năng nuôi nữa nên phải kéo về cho nằm bờ. Tính sơ sơ cũng đã đổ sông, đổ biển hàng chục tỉ đồng”.
Những con tôm hùm 2 tháng tuổi vừa bị bệnh được vớt lên.
Hiện nay, người dân nuôi tôm hùm còn đang phải đối mặt với thức ăn cho tôm đang tăng giá chóng mặt. So với năm trước, mỗi kilôgam thức ăn đã cao hơn 10.000 đồng; trong khi đó, giá tôm thành phẩm chỉ còn hơn 1 triệu đồng/kg. Giá thức ăn cao cùng lượng tôm chết tăng đang đẩy nguời nuôi tôm hùm ở các xã: Vạn Thạnh, Vạn Hưng đứng trước một mùa tôm thất bát. Điều đó đã lý giải cho việc hàng ngàn bè tôm trên vịnh Vân Phong nằm trơ đáy chờ thời.
Đìa nuôi bỏ hoang
Không chỉ người nuôi tôm hùm chìm trong lo âu, những đìa nuôi tôm thẻ chân trắng mùa này cũng đìu hiu không kém. Vào trung tuần tháng 4 là thời điểm các đìa tôm phải đồng loạt xuống giống, nhưng phần lớn các hộ nuôi tôm ở vùng đìa xã Ninh Lộc (thị xã Ninh Hòa) vẫn “án binh bất động”. Anh Nguyễn Thành Phong (thôn Ninh Đức, xã Ninh Lộc) nhớ lại: “Mùa tôm mấy năm trước, vùng nuôi tôm các xã: Ninh Lộc, Ninh Ích trúng đậm với tổng sản lượng thu hoạch gần ngàn tấn tôm. Còn 2 năm nay, tôm chết thành dịch, người nuôi gần như trắng tay. Đầu năm nay, gia đình tôi mới thả gần 2ha tôm thẻ, song mới được 1 tháng tự dưng tôm bị bệnh chết sạch”.
Anh Nguyễn Thành Phong bên đìa tôm vừa bị dịch.
Không hiểu vì lý do gì, những năm gần đây, tôm thẻ chân trắng liên tục bị bệnh gan, đỏ thân... chết hàng loạt. Nhiều gia đình nuôi tôm gần đến kỳ thu hoạch nhưng chỉ qua 2 ngày, tôm đã chết trắng đìa. Từ năm 2011 đến nay, người dân không lúc nào được yên, khi thì tôm bị dịch bệnh hoành hành, khi thì giá nguyên liệu lên xuống thất thường... Nông dân giờ đã thực sự không dám “đánh bạc” với nghề. Tại các xã: Ninh Ích, Ninh Lộc và phường Ninh Hà - những địa phương có diện tích nuôi tôm lớn của thị xã Ninh Hòa với gần 1.000ha ao đìa, con tôm đã khiến nhiều nông dân rơi vào cảnh suy kiệt về tài chính, nhiều hộ không còn khả năng tái sản xuất khi năm 2012 có đến 600ha tôm bị chết. Đến nay, dư nợ vay nuôi tôm của các hộ dân trên địa bàn thị xã lên đến hàng chục tỷ đồng, phần lớn thuộc diện nợ xấu, nợ khó đòi.
Vợ chồng anh Võ Đình Thanh (thôn Phú Hữu, xã Ninh Ích, thị xã Ninh Hòa) tiếp chúng tôi với vẻ mặt buồn bã: “Mọi năm, đến thời điểm này, tôi và người dân quanh đây đã thả tôm xong, còn năm nay chưa ai động tĩnh gì. Năm trước, tôi nuôi tôm thẻ chân trắng, thả đâu chết đó. Với tình hình này, phải xem thời tiết và con nước ra sao rồi mới tính. Hiện nay, gia đình tôi còn nợ ngân hàng mấy chục triệu đồng, nhưng có đìa mà không nuôi thì biết làm sao”. Nhìn vẻ mặt ủ rũ của vợ chồng anh, chúng tôi hiểu, hiện nay, người nuôi tôm đang rất hoang mang. Vụ trước lỗ “đè” sang vụ sau, chỉ cần 1 - 2 năm, họ phải gánh nợ lên đến hàng trăm triệu đồng. Tất cả điều đó khiến nguời nuôi tôm rơi vào cảnh lao đao, tiến thoái lưỡng nan.
Giá thức ăn cho tôm hùm tăng cao khiên người nuôi phải cho tôm ăn hạn chế.
Theo Chi cục Nuôi trồng thủy sản Khánh Hòa, năm 2012, toàn tỉnh có 1.700ha tôm sú và tôm thẻ chân trắng bị dịch bệnh, gây thiệt hại nặng nề cho người dân. Năm 2013, theo kế hoạch, toàn tỉnh thả nuôi khoảng 3.300ha gồm tôm sú, tôm thẻ, ốc hương, tu hài, cá biển…
Còn nhiều băn khoăn
Vấn đề tôm hùm, tôm thẻ chân trắng liên tục bị dịch bệnh trong thời gian gần đây đã trở thành mối quan tâm cháy lòng của người nuôi tôm Khánh Hòa. Dù các địa phương liên tục mở lớp tập huấn kỹ thuật song số lượng tôm chết vẫn ngày càng tăng. Ông Nguyễn Tiến - Phó Trưởng phòng Kinh tế thị xã Ninh Hòa cho biết: “Những năm gần đây, tôm bệnh xảy ra thường xuyên, UBND thị xã đã tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ thuật cho người dân. Tuy nhiên, phần lớn người dân không áp dụng theo đúng quy trình, ít tuân thủ theo mùa vụ, chỉ nuôi theo cảm quan và kinh nghiệm là chính. Vì vậy, số lượng hộ nuôi tôm thất bại ngày càng nhiều”.
Cùng với những trăn trở đó, ông Đào Văn Lương - Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Vạn Ninh cho biết: “Hiện nay, chúng tôi đã có quy hoạch cụ thể cho các vùng nuôi tôm. Huyện đã phối hợp với các ban, ngành của tỉnh cùng những đơn vị nghiên cứu trên địa bàn để tìm ra phác đồ điều trị cho tôm bị bệnh. Tuy vậy, quá trình nuôi còn nhiều bất cập. Người dân mua tôm giống từ các nơi không qua kiểm dịch, số lượng lồng bè nuôi quá dày và không tuân theo kỹ thuật mà cơ quan chuyên môn đưa ra. Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến tình hình dịch bệnh làm tôm chết nhiều trong thời gian qua”.
Trong quá trình tiếp xúc với những người nuôi tôm có kinh nghiệm, phần lớn họ vẫn cho rằng, các kỹ thuật và phác đồ điều trị hiện nay chưa thể đáp ứng được nhu cầu thực tế. Dù tôm bệnh có điều trị theo đúng phác đồ thì hiệu quả vẫn không cao, tỉ lệ sống sót không nhiều. Có những hộ nuôi chấp nhận mua tôm giống giá cao, qua kiểm dịch chặt chẽ, nhưng thả nuôi tôm vẫn chết mà không rõ nguyên nhân.
Một mùa tôm mới đã đến, nhiều người nuôi tôm vẫn đau đáu về nỗi lo thất bát.
Tiến sĩ Võ Văn Nha - Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản III (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) khuyến cáo người nuôi tôm hùm: Thứ nhất, kiểm soát bệnh theo dạng hở, vĩ mô (cả vùng nuôi), cần có một tổ chức đứng ra tuyên truyền, vận động, nghiêm cấm mọi người không đổ thức ăn thừa của tôm, vỏ sò… xuống biển, vì lòng biển sẽ tích tụ nhiều năm, sinh ra ô nhiễm, khó kiểm soát được cả một vùng rộng lớn. Thứ hai, từng hộ thực hiện nuôi mật độ vừa phải, không quá dày dẫn đến tôm chậm lớn. Thứ ba, không nên quá phụ thuộc vào kinh nghiệm, mà phải kết hợp với ứng dụng khoa học kỹ thuật vào nuôi trồng thủy sản. Thứ tư, không lạm dụng những chất không cần thiết trên con tôm quá nhiều, đôi khi phản ứng ngược, ngư dân phải gánh chịu mọi hậu quả.
Đình Lâm - Thu Hiền/ Báo Khánh Hoà
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét