VINAGRI.News - Trước nguy cơ siêu El Niño gây nắng nóng gay gắt, hạn hán và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027, các nhà vườn tại TP HCM và miền Tây đang khẩn trương chuẩn bị cho vụ hoa kiểng Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027, đồng thời lo ngại rủi ro đối với các vùng trồng sầu riêng và cây ăn trái. Thời tiết thất thường có thể làm hoa nở sớm, ảnh hưởng chất lượng sản phẩm, thiếu nước tưới và giảm khả năng đậu trái. Trong khi đó, chính quyền và người dân các vùng sản xuất trọng điểm đang chủ động tích trữ nước ngọt, theo dõi độ mặn và điều chỉnh kỹ thuật canh tác để bảo vệ sản xuất.
Tóm lược:
> Nhà vườn lo hoa Tết nở sớm, giảm chất lượng do nắng nóng, mưa trái mùa và gió chướng.
> Chợ Lách dự kiến cung ứng khoảng 2,8 triệu sản phẩm hoa kiểng dịp Tết 2027.
> Hạn hán và xâm nhập mặn có thể đe dọa sầu riêng, dưa hấu tạo hình và nhiều loại cây ăn trái.
> Nông dân được khuyến cáo tích trữ nước ngọt, tưới tiết kiệm và chủ động giảm tải cho cây khi khô hạn.
Nhà vườn thấp thỏm trước thời tiết thất thường
Còn khoảng 3 tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027, nông dân tại nhiều địa phương đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cao điểm sản xuất cuối năm. Tại TP HCM, các làng hoa và vùng trồng rau ven đô đã tất bật vào vụ. Tuy nhiên, bên cạnh bài toán tiêu thụ, thời tiết bất thường và nguy cơ hạn mặn do siêu El Niño đang trở thành mối lo lớn của nhiều nhà vườn.
Ông Nguyễn Huân Đạt, đại diện vườn mai Tiến Đạt tại làng mai vàng Bình Lợi, cho biết năm nay vườn chuẩn bị khoảng 2.000 gốc mai để cung ứng cho thị trường TP HCM và các tỉnh, thành phía Bắc. Điều khiến ông lo ngại nhất không chỉ là nhu cầu tiêu thụ mà còn là những biến động thời tiết có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng, chất lượng và thời điểm ra hoa của cây.
Nếu năm ngoái khu vực này chịu ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài và triều cường gây ngập nặng, thì năm nay mùa mưa được dự báo kết thúc sớm, trong khi gió chướng cũng có thể xuất hiện sớm hơn. Những thay đổi này tác động đáng kể đến sinh lý cây mai, thể hiện qua số lượng và chất lượng hoa. Nhà vườn phải thường xuyên theo dõi thời tiết để điều chỉnh quy trình chăm sóc, sử dụng phân bón và thuốc phù hợp, qua đó làm tăng chi phí và rủi ro sản xuất.
“Lo nhất là hai đợt triều cường sắp tới, nắng nóng gay gắt và gió chướng mạnh sẽ làm hoa nở sớm”, ông Đạt chia sẻ.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các vùng hoa kiểng nổi tiếng ở miền Tây như Sa Đéc (Đồng Tháp) và Cái Mơn (Vĩnh Long). Ông Nguyễn Hoàng Anh, chủ một nhà vườn tại Cái Mơn, cho biết những năm gần đây thời tiết liên tục diễn biến khó lường. Năm trước, mưa lớn kéo dài, sau đó bước vào mùa khô lại xuất hiện nhiều đợt mưa trái mùa, khiến hoa nở sớm và nhiều nhà vườn thua lỗ nặng.
Năm nay, mùa mưa được dự báo kết thúc sớm, trong khi nắng nóng gay gắt có thể xuất hiện ngay từ đầu mùa khô, khiến người trồng hoa tiếp tục thấp thỏm. Các nhà vườn đang phải theo dõi diễn biến thời tiết hằng ngày để chủ động điều chỉnh kỹ thuật chăm sóc.
Theo ông Hoàng Anh, hệ thống đê bao tại địa phương đã được khép kín để ngăn mặn, vì vậy mối lo lớn nhất của người trồng hoa hiện nay là mưa trái mùa và nắng nóng bất thường. Nhà vườn kỳ vọng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm sẽ giúp hạn chế phần nào tác động của thời tiết cực đoan.
Chợ Lách dự kiến cung ứng 2,8 triệu sản phẩm hoa kiểng
Theo bà Lê Thị Hoàng Oanh, Bí thư Đảng ủy xã Chợ Lách (Vĩnh Long), năm nay địa phương dự kiến cung ứng khoảng 2,8 triệu sản phẩm hoa kiểng các loại cho thị trường Tết, tương đương năm trước.
Trong tổng sản lượng này, nhóm hoa nở chiếm khoảng 1,5 triệu sản phẩm, chủ yếu là các loại cúc với khoảng 1,2 triệu sản phẩm; vạn thọ và những loại hoa nở khác khoảng 300.000 sản phẩm. Ngoài ra, địa phương dự kiến cung ứng khoảng 500.000 sản phẩm mai, 300.000 sản phẩm hoa giấy và 500.000 sản phẩm bonsai cùng các loại hoa kiểng khác.
Thay vì mở rộng sản lượng, Chợ Lách định hướng tập trung nâng cao chất lượng, mẫu mã và giá trị sản phẩm thông qua ứng dụng khoa học kỹ thuật trong chăm sóc, điều tiết quá trình ra hoa để đáp ứng đúng thời điểm Tết.
Đến nay, điều kiện thời tiết tại địa phương nhìn chung vẫn tương đối thuận lợi, chưa ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ sản xuất. Tuy nhiên, mùa khô 2026-2027 được dự báo có nguy cơ diễn biến phức tạp, với tình trạng xâm nhập mặn có thể xuất hiện sớm và lấn sâu hơn trong những tháng đầu năm 2027.
Nếu nước mặn xuất hiện sớm, trùng với giai đoạn chăm sóc và hoàn thiện sản phẩm hoa kiểng Tết, nguồn nước tưới có thể bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ suy giảm chất lượng hoa và tăng chi phí sản xuất.
Dù vậy, người dân Chợ Lách đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm ứng phó hạn mặn qua các năm. Nhiều hộ chủ động chuẩn bị dụng cụ, ao và mương để trữ nước ngọt, thường xuyên theo dõi độ mặn và điều chỉnh thời điểm lấy nước phục vụ sản xuất.
Về phía chính quyền, xã xác định phòng, chống hạn mặn là nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Các giải pháp được triển khai gồm theo dõi sát diễn biến nguồn nước, độ mặn và thông tin dự báo để cảnh báo sớm đến từng ấp và người dân; rà soát hệ thống thủy lợi, phối hợp với các đơn vị chuyên môn để chủ động ngăn mặn, trữ ngọt và bảo vệ nguồn nước sản xuất.
Địa phương cũng tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tranh thủ thời điểm nguồn nước còn bảo đảm để tích trữ nước ngọt, sử dụng tiết kiệm và áp dụng các phương pháp tưới phù hợp.
“Chúng tôi cũng chủ động xây dựng các phương án ứng phó theo từng tình huống, nhất là trường hợp mặn xuất hiện sớm hoặc kéo dài, ảnh hưởng các vùng sản xuất hoa kiểng tập trung. Mục tiêu trước mắt là bảo vệ tốt sản xuất hoa kiểng Tết 2027; đồng thời chủ động bảo vệ các vườn cây giống, hoa kiểng và cây ăn trái trong suốt mùa khô”, bà Hoàng Oanh cho biết.
Siêu El Niño làm gia tăng rủi ro đối với sầu riêng và nông sản giá trị cao
Không chỉ các mặt hàng phục vụ Tết, nguy cơ siêu El Niño còn khiến nhiều nhà vườn trồng cây ăn trái tại miền Tây lo lắng, đặc biệt là những hộ sản xuất sầu riêng trái vụ.
Ông Trần Văn Bé, một nhà vườn trồng dưa hấu tạo hình tại Đồng Tháp, vẫn chưa hết lo lắng sau thất bại của vụ trước. Mưa kéo dài năm ngoái khiến toàn bộ vườn dưa hấu tạo hình thỏi vàng và hồ lô của ông không đạt kết quả, gây thua lỗ nặng. Từ kinh nghiệm đó, ông đã rút ra một số bài học trong khâu chuẩn bị và tổ chức sản xuất.
Theo ông Bé, thị trường hiện thiếu nguồn cung nên nếu có sản phẩm đáp ứng yêu cầu, khả năng tiêu thụ trong năm nay được kỳ vọng sẽ thuận lợi. Tuy nhiên, khô hạn và nắng nóng gay gắt có thể gây thiếu nước, khiến trái dưa không phát triển đầy khuôn như mong muốn.
“Ở thời điểm này cũng chưa biết chắc điều gì, nhưng về cơ bản tôi cố gắng chuẩn bị tốt nhất mọi thứ, đặc biệt là về nguồn nước phục vụ sản xuất”, ông Bé cho biết.
Đối với ngành sầu riêng, nguy cơ thời tiết cực đoan cũng đang trở thành áp lực lớn. Ông Phan Hoàng Tân, nhà vườn tại xã Tân Phú (Vĩnh Long), cho biết vừa xử lý ra hoa cho vườn sầu riêng cách đây gần 4 tuần và phải chờ thêm khoảng 10 ngày mới có thể đánh giá kết quả.
Năm nay, ông xử lý ra hoa muộn hơn khoảng 2 tuần so với những năm trước do mưa nhiều khiến cây liên tục phát triển cành, nhánh. Trong khi đó, một số nhà vườn trong khu vực đã xử lý ra hoa sớm nhưng không thành công, tỷ lệ ra hoa thấp, càng làm gia tăng tâm lý lo ngại.
“Khi mưa giảm thì nắng nóng tăng. El Niño rất mạnh xuất hiện đúng lúc nhiều vườn sầu riêng đang ôm trái là rủi ro rất lớn với nhà vườn”, ông Tân chia sẻ.
Theo ông, hệ thống đê bao có thể giúp hạn chế phần nào nguy cơ nước mặn xâm nhập, nhưng nếu tình trạng này kéo dài liên tục nhiều tháng như đợt hạn mặn năm 2019 thì việc ứng phó sẽ rất khó khăn. Không chỉ độ mặn, nắng nóng gay gắt kéo dài cũng có thể đe dọa sự sống của cây trồng, đặc biệt là những loại nhạy cảm với điều kiện thời tiết như sầu riêng.
Hiện các nhà vườn đang tập trung theo dõi dự báo thời tiết và tình hình nguồn nước để lựa chọn thời điểm lấy nước phù hợp. Một số hộ cũng chuẩn bị phương án cắt tỉa cành, nhánh nếu xảy ra khô hạn nghiêm trọng nhằm giảm áp lực cho cây.
Chủ động tiết kiệm nước, giảm tải cho cây trồng
Theo kinh nghiệm từ những đợt khô hạn nghiêm trọng gần đây, khi bước vào cao điểm mùa khô, nhà vườn cần xác định thứ tự ưu tiên trong việc sử dụng nguồn nước và bảo vệ cây trồng. Mục tiêu quan trọng nhất là duy trì sự sống của cây, do đó có thể phải chủ động cắt tỉa bớt cành và loại bỏ một phần quả khi cần thiết.
Ngay cả tại những vùng còn nguồn nước ngọt, nông dân cũng không nên chủ quan. Việc giảm số lượng quả có thể giúp hạn chế tình trạng cây phải mang tải quá lớn trong điều kiện khô hạn bất thường.
Các giải pháp ứng phó cần được chuẩn bị càng sớm càng tốt, thay vì chờ đến khi thiếu nước mới triển khai. Trong đó, tưới tiết kiệm và tưới nhỏ giọt là những biện pháp giúp tối ưu hóa nguồn nước. Nhà vườn cũng có thể che phủ mặt đất, ủ gốc để hạn chế nước bốc hơi, duy trì độ ẩm và giảm tác động của nắng nóng.
Những khuyến cáo này đặc biệt quan trọng đối với các vùng trồng cây ăn trái có giá trị kinh tế cao như sầu riêng, nơi cây trồng nhạy cảm với biến động nguồn nước và điều kiện thời tiết. Việc chủ động tích trữ nước ngọt, điều chỉnh mật độ quả và áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại nếu mùa khô 2026-2027 diễn biến khắc nghiệt.
"Kinh nghiệm từ các đợt khô hạn cực đoan gần đây cho thấy khi vào cao điểm khô hạn, bà con nhà vườn nên lựa chọn thứ tự ưu tiên. Theo đó, quan trọng là giữ được cây nên khi cần thì phải cắt tỉa bớt cành và quả. Ở những vùng có nước ngọt cũng không nên chủ quan mà cần giảm số lượng quả để tránh cây trồng quá sức khi khô hạn bất thường. Cần chủ động tự trang bị các giải pháp ứng phó càng sớm càng tốt. Ngoài ra, cần áp dụng các biện pháp canh tác thông minh như tiết kiệm nước, tưới nhỏ giọt để tối ưu hóa nguồn tài nguyên nước. Bà con nông dân cũng có thể tận dụng các biện pháp che chắn mặt đất, ủ góc để giảm nước trên bề mặt bốc hơi". TS Đoàn Hữu Tiến, Giám đốc Trung tâm chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, Viện Cây ăn quả miền Nam
NPK/Vinagri.News (Báo Thanh Niên)
Link bài viết gốc: https://thanhnien.vn/hoa-kieng-tet-phap-phong-voi-sieu-el-nino-185261103205629876.htm
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét