Tóm lược:
> Nguy cơ El Niño, căng thẳng địa chính trị, chi phí nhiên liệu và phân bón tăng cao, cùng những thay đổi trong chính sách thương mại đang làm gia tăng bất ổn trên thị trường gạo toàn cầu.
> Hội nghị kêu gọi tăng cường đầu tư vào hệ thống thủy lợi, nông nghiệp chính xác, cơ sở hạ tầng sản xuất và kho dự trữ, đồng thời cải thiện thông tin thị trường để chủ động ứng phó với các gián đoạn.
> Các chuyên gia nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy ứng phó khủng hoảng sang chủ động dự báo, chuẩn bị và thích ứng, qua đó nâng cao khả năng chống chịu của toàn bộ chuỗi giá trị gạo.
> Myanmar giành giải cao nhất tại cuộc thi Gạo ngon nhất thế giới năm 2026, Việt Nam đoạt giải bạc và Philippines giành giải đồng; Ấn Độ và Thái Lan nhận danh hiệu Khuyến khích đặc biệt.
Bất ổn gia tăng, khả năng chống chịu của thị trường gạo trở thành trọng tâm
Những thách thức đang định hình thị trường gạo quốc tế, từ nguy cơ El Niño gia tăng, chính sách thương mại thay đổi đến giá nhiên liệu và phân bón leo thang, cùng yêu cầu nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, là những nội dung trọng tâm tại Hội nghị Gạo Thế giới 2026 (IWRC), diễn ra từ ngày 7 - 9/10.
Hội nghị do The Rice Trader tổ chức, phối hợp với Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) và được đồng đăng cai bởi Liên minh Các bên liên quan ngành lúa gạo Philippines (PRISM). Sự kiện quy tụ các thương nhân, doanh nghiệp xay xát, nhà nhập khẩu, nhà xuất khẩu và quan chức chính phủ nhằm phân tích những yếu tố đang tác động đến nguồn cung, nhu cầu và hoạt động thương mại gạo.
Trong bối cảnh ngành gạo toàn cầu phải đối mặt với mức độ bất định ngày càng cao khi bước vào năm 2027, các cuộc thảo luận nhấn mạnh sự cần thiết của việc dự báo sớm những gián đoạn thị trường, đầu tư vào cơ sở hạ tầng sản xuất và kho dự trữ, đồng thời tăng cường hợp tác giữa giới nghiên cứu, chính phủ và các bên tham gia ngành.
Căng thẳng địa chính trị đang tạo thêm sức ép lên thị trường vốn đã bất ổn, trong khi chi phí nhiên liệu và vật tư nông nghiệp tăng cao gây khó khăn cho cả các quốc gia nhập khẩu lẫn xuất khẩu gạo. Song song đó, đầu tư vào hệ thống thủy lợi, nông nghiệp chính xác và kho bảo quản đang làm thay đổi cách các quốc gia quản lý sản xuất và đáp ứng nhu cầu thị trường.
“Thế giới ngày càng trở nên phức tạp, trong đó xung đột và biến động tác động mạnh đến việc đánh giá rủi ro”, ông Jeremy Zwinger, Giám đốc điều hành The Rice Trader, cho biết.
Ông Zwinger cũng nhấn mạnh vai trò của năng lực tưới tiêu và đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông nghiệp, qua đó cho thấy các hệ thống sản xuất đang không ngừng thay đổi.
“Chúng ta đang chứng kiến sự trở lại của vai trò chính phủ trên nhiều phương diện. Điều này cũng làm thay đổi cách thức kinh doanh và cách giá cả chịu tác động từ các quyết định chính sách, đôi khi chỉ do một số rất ít cá nhân quyết định. Tuy nhiên, tôi vẫn lạc quan về triển vọng phía trước, bởi tôi tin rằng lịch sử chung và những nỗ lực hiện tại có thể mang lại lợi ích to lớn cho cộng đồng toàn cầu”, ông nói.
Chính sách thương mại và điều kiện sản xuất định hình thị trường
Các phiên thảo luận và bài trình bày tại hội nghị đi sâu phân tích động lực cạnh tranh trong ngành gạo toàn cầu, những thách thức đang thay đổi dọc chuỗi cung ứng, cũng như tác động của các chính sách nhập khẩu và sự bất định về chính sách đối với thương mại quốc tế.
Nam Á và Đông Nam Á là những khu vực được đặc biệt quan tâm, bởi những thay đổi về sản xuất, quy định thương mại, điều kiện khí hậu và nhu cầu thị trường tại đây có ảnh hưởng đáng kể đến nguồn cung gạo trong khu vực cũng như trên toàn thế giới.
Theo Tiến sĩ Yvonne Pinto, Tổng giám đốc IRRI, để ứng phó với những bất định của thị trường, các bên cần nhìn xa hơn phạm vi nghiên cứu khoa học và hiểu rõ những yếu tố đang chi phối hoạt động sản xuất, thương mại.
“Trong một thị trường biến động mạnh hơn, khoa học không chỉ dừng lại ở những gì chúng ta có thể phát triển trong phòng thí nghiệm và ngoài đồng ruộng, mà còn phải giúp hiểu được các yếu tố đang định hình thị trường xung quanh hoạt động sản xuất đó”, bà Pinto nhận định.
Bà cho rằng việc kết nối các tín hiệu từ chính phủ, thương nhân và giới nghiên cứu có thể tạo nền tảng vững chắc hơn để dự báo gián đoạn và đưa ra quyết định dựa trên thông tin đầy đủ.
“Thị trường gạo sẽ luôn tồn tại những yếu tố bất định, nhưng thông tin thị trường tốt hơn, nghiên cứu và đối thoại có thể giúp chúng ta nhận diện sớm hơn các rủi ro mới xuất hiện, từ đó chuẩn bị trước khi chúng phát triển thành những gián đoạn lớn”, bà nói thêm.
Kêu gọi một cuộc cách mạng về khả năng chống chịu của ngành gạo
Bên cạnh việc ứng phó với những sức ép trước mắt, hội nghị nhấn mạnh ngành gạo cần chuyển sang cách tiếp cận chủ động hơn nhằm củng cố năng lực thích ứng trong dài hạn.
Tiến sĩ William Dar, cố vấn cấp cao của Liên minh An ninh lương thực ASEAN (AFSA) và cựu Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines, kêu gọi các thương nhân gạo cùng những bên liên quan theo đuổi điều ông gọi là “cuộc cách mạng về khả năng chống chịu”.
“Ngành gạo phải trở nên có khả năng chống chịu tốt hơn, không chỉ để tồn tại trước những gián đoạn mà còn để liên tục thích ứng, đổi mới và phát triển. Những thách thức hiện nay phức tạp hơn rất nhiều. Tôi đề xuất các thương nhân gạo và những bên liên quan đón nhận điều mà tôi gọi là ‘cuộc cách mạng về khả năng chống chịu’, như một khuôn khổ để chuyển đổi ngành gạo toàn cầu”, ông Dar nhấn mạnh.
Theo ông, mục tiêu là chuyển từ tư duy chỉ phản ứng khi khủng hoảng xảy ra sang chủ động dự báo, chuẩn bị, thích ứng và tạo ra những cơ hội mới. Điều này đòi hỏi xây dựng khả năng chống chịu trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ hạt giống đến nông trại, từ nông trại đến nhà máy xay xát, từ nhà máy đến thị trường và từ thị trường đến người tiêu dùng.
Hợp tác nghiên cứu quốc tế góp phần định hình thương mại gạo
Các cuộc thảo luận cũng nhấn mạnh giá trị của những quan hệ hợp tác nghiên cứu quốc tế lâu dài trong việc định hình hoạt động sản xuất và thương mại gạo.
Tại phiên khai mạc, Đại sứ Pakistan tại Philippines, Tiến sĩ Asima Rabbani, đề cập đến sự hợp tác giữa Pakistan và Philippines, trong đó có việc đưa giống lúa IRRI-6 vào Pakistan. Bà cho biết quan hệ hợp tác này sau đó đã phát triển theo một hướng mới, khi Pakistan xuất khẩu gạo giống IRRI-6 trở lại Philippines.
Câu chuyện này cho thấy các quan hệ hợp tác nghiên cứu và trao đổi giống cây trồng có thể tiếp tục phát triển thành những kết nối thương mại giữa các quốc gia sản xuất và tiêu thụ gạo.
Myanmar giành giải cao nhất tại cuộc thi Gạo ngon nhất thế giới
Cuộc thi Gạo ngon nhất thế giới thường niên tiếp tục làm nổi bật vai trò của chất lượng gạo trong môi trường cạnh tranh quốc tế, nơi việc duy trì các tiêu chuẩn sản phẩm ngày càng quan trọng đối với nhà sản xuất và nhà xuất khẩu.
Tại cuộc thi năm 2026, Myanmar giành giải cao nhất, Việt Nam đoạt giải bạc và Philippines giành giải đồng. Ấn Độ và Thái Lan cũng được trao danh hiệu Khuyến khích đặc biệt.
Kết quả này tiếp tục nhấn mạnh vai trò của chất lượng sản phẩm trong việc nâng cao sức cạnh tranh của các quốc gia xuất khẩu gạo trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh các quốc gia sản xuất và kinh doanh gạo phải đối mặt với những sức ép đan xen từ khí hậu và địa chính trị, Hội nghị Gạo Thế giới 2026 khẳng định tầm quan trọng của việc kết hợp thông tin thị trường, nghiên cứu khoa học, đầu tư cơ sở hạ tầng và hợp tác quốc tế. Đây được xem là những yếu tố then chốt giúp ngành gạo dự báo rủi ro tốt hơn, chủ động chuẩn bị trước các biến động và củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng gạo toàn cầu.
NPK/ Vinagri.News (IRRI)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét