VINAGRI News - Mưa lớn kéo dài kết hợp triều cường tại Cà Mau đang gây khó khăn cho thu hoạch lúa Hè Thu 2026. Hàng nghìn hécta lúa chín chưa thể thu hoạch do đồng ruộng ngập sâu, trong khi một số diện tích đã đổ ngã, có nguy cơ giảm năng suất và chất lượng. Giá lúa cũng giảm đáng kể so với đầu vụ, khiến nông dân đối mặt với áp lực kép về thu hoạch và tiêu thụ.
Tóm lược:
> Cà Mau đã thu hoạch khoảng 72.000ha lúa Hè Thu, tương đương gần 77% diện tích xuống giống, nhưng nhiều diện tích còn lại đang bị ngập do mưa lớn.
> Khoảng 1.700ha lúa Hè Thu tại một số địa phương bị ảnh hưởng; riêng Khánh Bình còn khoảng 1.000ha chưa thể thu hoạch do nước ngập sâu.
> Giá Đài Thơm 8 giảm còn khoảng 6.000 đồng/kg, trong khi OM 18 còn khoảng 5.500 đồng/kg, gây áp lực lên hiệu quả sản xuất.
> Cà Mau đang tăng cường tiêu thoát nước, huy động máy gặt và thúc đẩy liên kết hợp tác xã - doanh nghiệp để đẩy nhanh thu hoạch, ổn định đầu ra.
Mưa lớn gây đình trệ thu hoạch
Theo thông tin TTXVN ghi nhận, mưa lớn kéo dài hơn một tuần tại nhiều khu vực của Cà Mau đã ảnh hưởng trực tiếp đến những cánh đồng lúa Hè Thu đang bước vào giai đoạn thu hoạch. Nước trên đồng dâng cao khiến máy gặt khó tiếp cận, trong khi một số diện tích lúa chín lâu ngày bắt đầu đổ ngã, làm gia tăng nguy cơ thiệt hại.
Vụ Hè Thu thường có thời điểm thu hoạch trùng với mùa mưa, do đó nông dân phải đối mặt đồng thời với rủi ro thời tiết, điều kiện đồng ruộng và biến động giá. Năm nay, tình trạng mưa kéo dài càng làm thu hoạch chậm hơn tại nhiều vùng sản xuất.
Tại xã Phước Long, ông Lê Văn Vuông cho biết gia đình đã kịp thu hoạch 9 công lúa OM trước khi mưa lớn kéo dài. Nhờ thu hoạch sớm, gia đình vẫn còn một phần lợi nhuận để tái sản xuất, dù năng suất và giá bán không cao. Trong khi đó, nhiều hộ xung quanh chưa thể đưa máy vào ruộng. Lúa để lâu ngày khiến năng suất suy giảm, còn nước trong đồng cao gây khó khăn cho việc bơm tiêu.
Tình trạng tương tự được ghi nhận tại ấp Bình Bảo, xã Vĩnh Phước. Hơn 5 công lúa của gia đình ông Nguyễn Phong Hậu đã chín rộ trên 10 ngày nhưng chưa thể thu hoạch. Mưa liên tục khiến một phần diện tích bắt đầu đổ ngã.
Theo ông Hậu, một nguyên nhân khiến việc thu hoạch chậm là nông dân phải chờ thương lái chốt giá và phương án thu mua. Trong bối cảnh thị trường tiêu thụ chậm hơn, giá lúa cũng giảm đáng kể so với đầu vụ.
Ông Hậu cho biết giá Đài Thơm 8 hiện chỉ còn khoảng 6.000 đồng/kg, thấp hơn gần 1.200 đồng/kg so với đầu vụ. Giá OM 18 khoảng 5.500 đồng/kg. Theo ông, những ruộng có chất lượng lúa tốt vẫn có thương lái thu mua, trong khi các ruộng có chất lượng thấp gặp nhiều khó khăn hơn trong tiêu thụ.
Giá lúa giảm, chi phí sản xuất tăng
Tại xã Vĩnh Mỹ, gia đình ông Nguyễn Văn Nguyên ở ấp 17 vừa hoàn tất thu hoạch 10 công lúa Đài Thơm 8. Đầu vụ, thương lái từng đặt cọc ở mức 6.700 đồng/kg, nhưng đến thời điểm thu hoạch giá giảm xuống còn khoảng 6.000 đồng/kg.
Theo ông Nguyên, trong điều kiện giá giảm, nông dân không có nhiều lựa chọn vì nếu không bán thì thương lái có thể bỏ cọc, trong khi tìm người mua mới không dễ. Những diện tích nằm sâu trong đồng thường gặp bất lợi hơn so với ruộng gần đường sông hoặc thuận tiện vận chuyển.
Không chỉ giá bán giảm, chi phí sản xuất cũng đang tạo thêm sức ép. Ông Nguyên ước tính tiền phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống, phun xịt, thuê máy gặt và các khoản liên quan hiện ở mức hơn 4 triệu đồng/công, chưa tính các chi phí phát sinh.
Trong vụ này, một số diện tích còn chịu ảnh hưởng của bệnh khuẩn, hạt gầy và tỷ lệ hạt lép cao, khiến năng suất giảm. Với giá bán khoảng 5.500 - 6.000 đồng/kg, nếu năng suất đạt khoảng 700 kg/công thì doanh thu chỉ khoảng 3,85 - 4,2 triệu đồng/công. Như vậy, trong trường hợp này, nông dân có thể chỉ hòa vốn hoặc thậm chí bị lỗ sau khi tính đầy đủ chi phí sản xuất.
Hơn 185.000ha lúa mỗi năm
Theo số liệu được TTXVN dẫn từ ngành chức năng, Cà Mau hiện có hơn 185.000ha đất sản xuất lúa, với sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn/năm. Riêng vụ Hè Thu 2026, nông dân trong tỉnh xuống giống hơn 93.500ha.
Đến thời điểm báo cáo, khoảng 72.000ha đã được thu hoạch, tương đương gần 77% diện tích xuống giống. Phần diện tích còn lại tiếp tục chịu tác động của thời tiết bất lợi.
Trong khoảng thời gian từ ngày 19 đến 25/9, Cà Mau xuất hiện mưa lớn trên diện rộng kết hợp với triều cường, gây ngập cục bộ tại nhiều khu dân cư, tuyến giao thông và vùng sản xuất.
Một số khu vực ghi nhận tổng lượng mưa trên 400mm. Trong đó, Biển Bạch có lượng mưa gần 470mm, Lương Thế Trân trên 430mm và Tân Tiến trên 400mm.
Mưa lớn đã ảnh hưởng khoảng 5.200ha diện tích lúa-tôm, lúa mùa và khoảng 5.300ha diện tích nuôi thủy sản. Xã Nguyễn Phích là một trong những địa bàn có diện tích sản xuất chịu ảnh hưởng lớn. Ngoài ra, khoảng 1.700ha lúa Hè Thu tại các xã Khánh Lâm, Khánh Hưng và một số khu vực khác cũng bị tác động.
Huy động máy gặt, tăng tốc tiêu thoát nước
Tại xã Khánh Bình, vụ Hè Thu năm nay có hơn 6.000ha được xuống giống. Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Trịnh Thanh Hiền cho biết phần lớn diện tích đã thu hoạch, nhưng vẫn còn khoảng 1.000ha của 765 hộ chưa thể thu hoạch do nước ngập sâu.
Qua kiểm tra thực tế, khó khăn lớn nhất hiện nay là mực nước trên đồng vẫn cao. Điều này khiến cả phương án thu hoạch bằng máy gặt lẫn cắt thủ công đều gặp trở ngại.
Địa phương đang vận động người dân chủ động bơm tiêu, khơi thông dòng chảy, tháo úng và gia cố bờ bao tại các điểm xung yếu nhằm hạn chế nước tiếp tục tràn vào ruộng. Khi điều kiện đồng ruộng cho phép, địa phương sẽ huy động và điều phối máy gặt đập liên hợp để nhanh chóng thu hoạch diện tích lúa Hè Thu còn lại.
Tại xã Vĩnh Thanh, tiến độ thu hoạch đã đạt 6.008ha trên tổng số 6.295ha, tương đương 95,44%. Diện tích còn lại khoảng 287ha.
Bí thư xã Vĩnh Thanh Ngô Nguyên Phong cho biết phần lớn diện tích chưa thu hoạch nằm trong khu vực có trạm bơm và tổ bơm, đồng thời có thể huy động máy gặt khi thời tiết thuận lợi. Tuy nhiên, mưa liên tục khiến mực nước trên ruộng tăng cao. Nếu tình trạng này kéo dài, lúa chín có nguy cơ bị ngập và đổ ngã, qua đó ảnh hưởng đến năng suất cũng như chất lượng hạt.
Trước mắt, xã tập trung bơm tiêu nước, huy động máy gặt và đề xuất vận hành hệ thống cống nhằm hạ mực nước trên các tuyến kênh. Về lâu dài, địa phương cũng tính đến việc đầu tư các ô đê bao khép kín để chủ động hơn trong kiểm soát nước.
Đối với vụ Đông Xuân sắp tới, Hợp tác xã Vĩnh Cường dự kiến liên kết tiêu thụ khoảng 2.000ha lúa chất lượng cao, theo hướng giảm phát thải.
Liên kết tiêu thụ vẫn là điểm nghẽn
Tại xã Vĩnh Mỹ, vụ Hè Thu 2026 được triển khai trên 9.774ha, đạt 100% kế hoạch. Đến thời điểm báo cáo, hơn 8.000ha đã được thu hoạch.
Tuy nhiên, theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Vĩnh Mỹ Trần Văn Thới, tiêu thụ vẫn là một trong những khó khăn lớn đối với nông dân. Phần lớn hộ dân hiện tự thỏa thuận với thương lái thay vì tham gia liên kết ổn định với hợp tác xã và doanh nghiệp.
Xã hiện có 12 hợp tác xã đang hoạt động, nhưng chỉ 3 hợp tác xã có liên kết bao tiêu sản phẩm. Một vấn đề khác là thỏa thuận giữa hợp tác xã và doanh nghiệp vào đầu vụ nhiều khi mới dừng ở mức thương thảo, dẫn đến nguy cơ không thực hiện đầy đủ khi bước vào cuối vụ.
Theo lãnh đạo các xã Vĩnh Mỹ và Vĩnh Thanh, để giải quyết vấn đề đầu ra một cách bền vững, cần củng cố và nâng cao năng lực của hợp tác xã, đưa các hợp tác xã tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị lúa gạo.
Bên cạnh đó, cần tăng cường đào tạo quản trị, chuyển đổi số và xúc tiến thương mại cho hợp tác xã; đồng thời kết nối doanh nghiệp với các vùng sản xuất lúa chất lượng cao, giảm phát thải để hình thành các mô hình liên kết ổn định hơn.
Mục tiêu là hạn chế tình trạng nông dân phải bán sản phẩm trong thời điểm thu hoạch tập trung khi nguồn cung tăng mạnh, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào thương lái và hạn chế nguy cơ bị ép giá.
Hội Nông dân thúc đẩy kết nối tiêu thụ
Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Cà Mau Nguyễn Hoàng Thoại cho biết Hội đang triển khai 4 nhóm giải pháp nhằm hỗ trợ nông dân trong bối cảnh khó khăn hiện nay.
Trọng tâm gồm nắm bắt sát tình hình sản xuất từ cơ sở; kết nối doanh nghiệp với nông dân để thúc đẩy tiêu thụ; vận động nông dân tổ chức lại sản xuất theo hướng giảm chi phí, nâng chất lượng; đồng thời kiến nghị các cấp có thẩm quyền hỗ trợ về tín dụng, vốn, liên kết chuỗi và bảo quản sau thu hoạch.
Theo ông Nguyễn Hoàng Thoại, về lâu dài, sản xuất lúa cần chuyển từ cách tiếp cận sản xuất trước rồi mới tìm thị trường sang tổ chức sản xuất dựa trên nhu cầu thị trường. Để thực hiện được điều này, cần sự phối hợp đồng bộ giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.
Cà Mau yêu cầu đẩy nhanh thu hoạch lúa Hè Thu
Trước tình trạng ngập úng kéo dài, Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương theo dõi sát diễn biến mưa và triều cường, tập trung tiêu thoát nước, vận hành cống và trạm bơm, khơi thông dòng chảy, gia cố bờ bao, đồng thời bảo vệ các khu dân cư, công trình giao thông và vùng sản xuất.
Các địa phương cũng được yêu cầu huy động lực lượng và phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”, đồng thời ưu tiên thu hoạch nhanh diện tích lúa Hè Thu tại những khu vực có nguy cơ tiếp tục ngập.
Tỉnh cũng yêu cầu rà soát cụ thể đến từng khu vực, hộ dân và cơ sở sản xuất để phân loại diện tích bị ngập, diện tích bị ảnh hưởng và diện tích thiệt hại thực tế. Việc xác định tỷ lệ thiệt hại và nhu cầu hỗ trợ phải bảo đảm số liệu chính xác, thống nhất và không trùng lặp.
Trong ngắn hạn, khả năng tiêu thoát nước và huy động máy gặt sẽ quyết định tốc độ thu hoạch phần diện tích lúa còn lại. Về dài hạn, việc củng cố hệ thống thủy lợi, nâng cao năng lực hợp tác xã và xây dựng liên kết tiêu thụ ổn định sẽ có vai trò quan trọng trong việc giảm rủi ro cho nông dân Cà Mau trước những mùa vụ có thời tiết bất lợi.
NPK/ Vinagri News (TTXVN)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét