VINAGRI News - Thị trường sầu riêng Trung Quốc đang chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa các nước cung ứng trong khu vực. Trong 7 tháng đầu năm 2026, Campuchia xuất khẩu kỷ lục 5.738 tấn sầu riêng sang Trung Quốc, tăng gần 40 lần so với cả năm 2025 nhờ tuyến vận tải xuyên biên giới mới. Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế nổi bật với kim ngạch xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc gần 987 triệu USD trong 6 tháng đầu năm. Ngược lại, Thái Lan đang chịu áp lực từ nhu cầu suy yếu, cạnh tranh gia tăng và các vấn đề chất lượng, đặc biệt là tình trạng sầu riêng chưa chín trong một số lô hàng xuất khẩu.
Campuchia bứt phá tại thị trường Trung Quốc
Thị trường Trung Quốc đang trở thành điểm đến cạnh tranh quyết liệt của các quốc gia sản xuất sầu riêng Đông Nam Á.
Theo số liệu của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trong 7 tháng đầu năm 2026, Campuchia đã xuất khẩu kỷ lục 5.738 tấn sầu riêng sang Trung Quốc, gần 40 lần khối lượng xuất khẩu của cả năm 2025.
Động lực quan trọng đến từ việc Campuchia đưa vào khai thác hành lang vận tải nông sản xuyên biên giới qua Lào vào cuối tháng 6.
Theo tuyến vận chuyển mới, sầu riêng và các mặt hàng nông sản Campuchia được vận chuyển bằng đường bộ sang Lào, sau đó kết nối với đường sắt Trung Quốc - Lào để đi vào Trung Quốc.
Nhờ đó, thời gian vận chuyển được rút ngắn xuống khoảng một tuần, so với khoảng 15 - 20 ngày nếu vận chuyển bằng đường biển.
Dù mới hoạt động hơn một tháng, tuyến vận tải này đã chiếm gần 10% lượng sầu riêng Campuchia xuất khẩu sang Trung Quốc trong năm nay, cho thấy tiềm năng trở thành một tuyến logistics quan trọng đối với nông sản Campuchia.
Việt Nam tiếp tục giữ vị thế lớn tại Trung Quốc
Trong khi Campuchia đang tăng tốc, Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu mạnh.
Theo số liệu của Cục Hải quan, trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng Việt Nam sang Trung Quốc đạt khoảng 987 triệu USD, tăng 43,1% so với cùng kỳ năm trước và chiếm tới 91% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam.
Sản lượng xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 288.000 tấn, tăng 50,7%.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, tính đến hết tháng 7, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam ước đạt khoảng 1,8 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước.
Sầu riêng Việt Nam hiện chủ yếu được xuất khẩu dưới dạng quả tươi chính ngạch. Trong năm 2025, Việt Nam xuất khẩu gần 1 triệu tấn sầu riêng tươi và khoảng 117.000 tấn sầu riêng đông lạnh.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam trong năm 2026 dự kiến chắc chắn vượt 4 tỷ USD.
Thái Lan đối mặt với áp lực kép về chất lượng và dư cung
Trái ngược với đà tăng của Campuchia và Việt Nam, ngành sầu riêng Thái Lan đang gặp nhiều khó khăn.
Trung Quốc đã giảm nhập khẩu sầu riêng từ khu vực miền Nam Thái Lan sau khi phát hiện sầu riêng chưa chín trong một số lô hàng gần đây.
Vấn đề chất lượng khiến đơn đặt hàng giảm, trong khi nguồn cung trong nước tăng mạnh đang tạo thêm áp lực lên giá.
Trước nguy cơ dư cung, Bộ Thương mại Thái Lan đã phải triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm phân phối khoảng 300.000 tấn sầu riêng miền Nam.
Tổng sản lượng sầu riêng miền Nam Thái Lan trong vụ này được báo cáo đạt khoảng 752.515 tấn, tăng 30% so với năm trước. Tuy nhiên, đến nay mới khoảng 35% sản lượng được thu hoạch, trong khi còn khoảng 489.199 tấn chưa được tiêu thụ.
Giá sầu riêng Thái Lan giảm
Áp lực cung cầu đang phản ánh rõ vào giá. Giá sầu riêng Monthong tại Thái Lan hiện dao động 85 - 105 baht/kg (khoảng 67.000 - 84.000 đồng/kg) đối với loại A, B; 60 - 80 baht/kg (khoảng 47.000 - 64.000 đồng/kg) đối với loại C và 40 - 55 baht/kg (khoảng 32.000 - 44.000 đồng/kg) đối với loại D.
Các nguyên nhân chính khiến giá sầu riêng Thái Lan suy yếu gồm nhu cầu giảm tại Trung Quốc, vấn đề chất lượng của một số lô hàng đầu vụ, cạnh tranh từ các quốc gia xuất khẩu khác và nguồn cung ngày càng tăng từ các vùng trồng phía Bắc như Uttaradit, Sisaket và Nakhon Ratchasima.
Việt Nam chuyển trọng tâm từ mở rộng diện tích sang nâng chất lượng
Trước sự cạnh tranh ngày càng lớn và yêu cầu khắt khe hơn từ thị trường Trung Quốc, Việt Nam đang định hướng phát triển ngành sầu riêng theo hướng kiểm soát chất lượng thay vì chạy theo sản lượng.
Tại cuộc họp về sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành tập trung vào các nhóm giải pháp gồm tổ chức lại vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển logistics, chế biến và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Một trong những định hướng đáng chú ý là không tiếp tục mở rộng diện tích sầu riêng một cách tự phát.
Các địa phương được yêu cầu rà soát, quản lý chặt diện tích hiện có dựa trên các yếu tố như: Điều kiện đất đai và nguồn nước; Khí hậu; Hạ tầng sản xuất; Khả năng liên kết với thị trường; Năng lực sơ chế, chế biến và logistics.
Mục tiêu là chuyển từ mô hình tăng diện tích - tăng sản lượng sang nâng năng suất, chất lượng và giá trị trên mỗi đơn vị diện tích.
Siết chặt truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm
Một trong những ưu tiên lớn của Việt Nam là kiểm soát chặt các tiêu chuẩn mà thị trường nhập khẩu yêu cầu.
Các cơ quan chức năng được yêu cầu xây dựng chương trình giám sát an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật, đồng thời thiết lập hệ thống cảnh báo sớm về dịch hại.
Đặc biệt, đối với các vùng trồng bị cảnh báo nhiễm Cadimi, cơ quan quản lý sẽ khoanh vùng, xử lý và kiên quyết không cấp phép xuất khẩu đối với sản phẩm không đáp ứng yêu cầu.
Doanh nghiệp xuất khẩu cũng được khuyến khích đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, hỗ trợ nông dân về kỹ thuật, xây dựng quy trình sản xuất và thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc.
Đẩy mạnh chế biến và mở rộng thị trường
Việt Nam cũng đang tìm cách giảm sự phụ thuộc quá lớn vào thị trường Trung Quốc bằng cách phát triển sản phẩm chế biến và mở rộng thị trường.
Các cơ quan chức năng được yêu cầu thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang những thị trường tiềm năng như: Mỹ, EU, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc và Australia.
Đồng thời, Việt Nam sẽ tăng cường xúc tiến thương mại tại Anh, Pháp, Hà Lan và UAE, qua đó mở rộng thị trường tiêu thụ và giảm rủi ro khi một thị trường lớn biến động.
Việc đầu tư vào sơ chế, bảo quản, cấp đông và chế biến sâu cũng được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị sầu riêng thay vì phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu quả tươi.
Bức tranh sầu riêng châu Á đang có sự phân hóa rõ rệt.
Campuchia đang nổi lên như một đối thủ mới, với lợi thế về logistics khi tuyến Trung Quốc - Lào giúp rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển. Nếu sản lượng và chất lượng tiếp tục được cải thiện, Campuchia có thể gia tăng đáng kể thị phần tại Trung Quốc trong những năm tới.
Thái Lan, vốn là một trong những nhà cung cấp sầu riêng lớn nhất cho Trung Quốc, đang phải đối mặt với bài toán khó hơn: vừa xử lý vấn đề chất lượng, vừa tiêu thụ lượng cung lớn trong nước. Việc Trung Quốc siết kiểm soát chất lượng có thể tiếp tục gây áp lực lên giá nếu nguồn cung Thái Lan vẫn tăng mạnh.
Trong khi đó, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn nhưng cũng bước vào giai đoạn cần thay đổi mô hình phát triển. Tăng trưởng xuất khẩu mạnh cho thấy dư địa thị trường vẫn rất lớn, nhưng việc phụ thuộc tới 91% kim ngạch vào Trung Quốc cũng đặt ra rủi ro đáng kể.
Vì vậy, định hướng “không mở rộng diện tích- nâng chất lượng - kiểm soát truy xuất - tăng chế biến - đa dạng hóa thị trường” có thể xem là bước chuyển quan trọng để ngành sầu riêng Việt Nam phát triển bền vững hơn thay vì chạy theo tăng trưởng sản lượng ngắn hạn.
NPK/ VINAGRI News (znews)
Link bài viết gốc: https://znews.vn/thai-lan-gap-kho-campuchia-dua-xuat-khau-sau-rieng-sang-trung-quoc-post1677656.html
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét