VINAGRI News - Dù năng suất lúa vụ Đông Xuân 2025 - 2026 đạt mức kỷ lục, nhưng trên những cánh đồng rực rỡ sắc vàng tại “vựa lúa lớn nhất Việt Nam” là tỉnh An Giang (gồm Kiên Giang trước đây), nụ cười của người nông dân vẫn không trọn vẹn. Tình cảnh “được mùa, mất giá” cùng chi phí đầu vào leo thang đang khiến lợi nhuận của nhà nông bị bào mỏng...
Lúa vụ Đông Xuân ở vựa lúa lớn nhất Việt Nam: Năng suất lúa cao chưa từng có mà lợi nhuận "bốc hơi"
Về An Giang những ngày đầu tháng 4, không khí thu hoạch lúa Đông Xuân đang rộn ràng khắp các cánh đồng.
Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, toàn tỉnh đã xuống giống khoảng 504.000ha.
Tính đến cuối tháng 3/2026, hơn 130.000ha đã được thu hoạch dứt điểm với con số ấn tượng: năng suất trung bình ước đạt 7,61 tấn/ha, đưa tổng sản lượng cả vụ dự kiến lên tới 3,8 triệu tấn.
An Giang đang thu hoạch rộ vụ Đông Xuân 2025 - 2026 với năng suất cao kỷ lục, khảong 1,4 tấn/công. Ảnh: HC
Tuy nhiên, đằng sau những con số “biết nói” về sản lượng là nỗi niềm trĩu nặng của người trực tiếp làm ra hạt gạo.
Ông Danh Long (xã Gò Quao, tỉnh An Giang) vừa thu hoạch xong 1 ha lúa với năng suất cao chưa từng thấy, đạt tới 1,4 tấn/công (1 công tầm lớn = 1.296 mét vuông). Thế nhưng, thay vì niềm vui rạng rỡ, ông Long lại thở dài khi tính toán sổ sách.
"Năng suất vụ này cao nhất từ trước đến nay, nhưng giá lúa sụt giảm mạnh trong khi chi phí đầu tư lại tăng vọt", ông Long bộc bạch.
Cụ thể, ông Long bán lúa tươi giống Đài thơm 8 với giá chỉ 5.600 đồng/kg, thấp hơn vụ trước khoảng 1.200 đồng/kg. Trong khi đó, "cơn bão giá" từ xăng dầu đã kéo theo giá thuê máy gặt đập liên hợp tăng gần gấp rưỡi.
Vụ này, ông phải chi tới 420.000 đồng cho mỗi công cắt lúa, tăng 120.000 đồng so với trước. Kết quả là sau khi trừ mọi chi phí, ông chỉ còn lời khoảng 2 triệu đồng/công, sụt giảm tới 1,5 triệu đồng so với vụ Đông Xuân 2024 - 2025.
Nhưng nghịch lý “được mùa, mất giá” cùng chi phí đầu vào leo thang đang khiến lợi nhuận của nhà nông bị bào mỏng, khiến nông dân mừng ít, lo nhiều. Ảnh: HC
Câu chuyện của ông Long không phải là cá biệt. Tại xã Long Thạnh, nhiều nông dân vẫn đang trong tâm thế "nín thở" chờ đợi.
Ông Thái Hữu Tuấn, một hộ canh tác 5 ha lúa Đài thơm 8, vẫn chưa dám chốt giá với thương lái hay thuê máy cắt. Lý do là giá dầu không ổn định khiến chủ máy "hét giá" lên tới 450.000 đồng/công.
Người nông dân rơi vào thế kẹt, không cắt thì lúa chín quá lứa, mà cắt thì lợi nhuận chẳng còn bao nhiêu. Ông Tuấn xót xa chia sẻ về mong muốn được vào hợp tác xã để không còn phải "tự bơi" giữa thị trường đầy biến động.
Cửa sáng từ liên kết chuỗi và vai trò "bà đỡ" của hợp tác xã
Trong bối cảnh nhiều hộ nông dân đơn lẻ đang chật vật, mô hình liên kết tại các Hợp tác xã nông nghiệp lại cho thấy sự ưu việt và là "phao cứu sinh" thực sự. Minh chứng điển hình là hợp tác xã nông nghiệp Đường Gỗ Lộ tại xã Long Thạnh.
Khác với cảnh "cò kè" giá cả ngoài đồng, 225ha lúa của các thành viên hợp tác xã Đường Gỗ Lộ đều có đầu ra ổn định nhờ ký kết bao tiêu với doanh nghiệp ngay từ đầu vụ.
Ông Nguyễn Hồng Phương, Giám đốc hợp tác xã, cho biết nhờ sự liên kết này mà giá bán lúa của xã viên luôn cao hơn thị trường từ 200 đến 1.000 đồng/kg tùy loại.
Trong bối cảnh nhiều hộ nông dân đơn lẻ đang chật vật, mô hình liên kết tại các Hợp tác xã nông nghiệp lại cho thấy sự ưu việt và là "phao cứu sinh" thực sự. Ảnh: HC
Cụ thể, trong khi giá lúa bên ngoài bấp bênh, lúa Nhật DS1 của hợp tác xã vẫn chốt được mức 7.300 đồng/kg, ST25 đạt từ 6.800 - 7.000 đồng/kg và Đài thơm 8 là 5.800 đồng/kg.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp và hợp tác xã cùng thỏa thuận trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro, đảm bảo máy móc thu hoạch đúng tiến độ, giúp nông dân trút bỏ gánh nặng tìm thương lái khi vào cao điểm.
Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết, An Giang là địa phương đi đầu trong phát triển các giống lúa chất lượng cao, lúa thơm, lúa đặc sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Đặc biệt, bước đầu tỉnh triển khai có hiệu quả đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cũng cho biết, nhận diện được những nút thắt trong tiêu thụ, chính quyền tỉnh An Giang đã chủ động nhập cuộc bằng nhiều giải pháp quyết liệt.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp cùng Sở Công thương tổ chức hội nghị xúc tiến tiêu thụ với sự tham gia của 20 doanh nghiệp lớn và 40 hợp tác xã tiêu biểu. Việc công khai minh bạch thông tin về cơ cấu giống, sản lượng theo từng tháng đã giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch thu mua, tránh tình trạng ứ đọng lúa trong dân.
Ông Nguyễn Hồng Phương, Giám đốc hợp tác xã Đường Gỗ Lộ đang phơi lúa vụ Đông Xuân. Ảnh: HC
Bên cạnh đó, Sở ban hành các văn bản chỉ đạo về bình ổn giá nhiên liệu phục vụ sản xuất và yêu cầu các địa phương giám sát chặt chẽ tiến độ thu hoạch đã phần nào xoa dịu sức nóng trên cánh đồng.
Tỉnh cũng đang đẩy mạnh triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp nhằm hướng tới sự tăng trưởng xanh và bền vững.
Dù những nỗ lực điều phối từ phía cơ quan chức năng đã giúp tình hình thu hoạch và tiêu thụ lúa Đông Xuân 2026 về cơ bản được đảm bảo, nhưng nỗi lo về lợi nhuận vẫn là bài toán chưa có lời giải triệt để cho những hộ canh tác nhỏ lẻ.
Thực tế từ vụ mùa năm nay cho thấy, việc sản xuất lúa không thể mãi dựa vào tư duy "lấy công làm lời" hay trông chờ vào sự may rủi của thị trường. Để thoát khỏi vòng xoáy "trúng mùa, rớt giá", người nông dân cần thay đổi tư duy từ "sản xuất nông nghiệp" sang "kinh tế nông nghiệp".
Trong đó, việc tham gia vào các hợp tác xã, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung và liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để tồn tại.
Cơ quan chức năng tỉnh An Giang đã nỗ lực giúp tình hình thu hoạch và tiêu thụ lúa Đông Xuân 2026 về cơ bản được đảm bảo... Ảnh: HC
Đồng thời, các hợp tác xã cũng cần được tạo điều kiện về cơ chế, vốn để mở rộng quy mô và không gian phát triển, đáp ứng nhu cầu gia nhập ngày càng cao của bà con nông dân.
Chỉ khi có được sự đồng hành thực chất giữa "4 nhà" (Nhà nước, Nhà khoa học, Nhà doanh nghiệp và Nhà nông), hạt gạo An Giang mới có thể vượt qua những nghịch lý của thị trường, mang lại sự ấm no thực sự cho những người một nắng hai sương trên đồng ruộng.
Vụ Đông Xuân 2026 sẽ sớm khép lại trong tháng 4. Hy vọng rằng, những bài học về chi phí, giá cả và sự liên kết từ vụ mùa này sẽ là tiền đề để ngành lúa gạo An Giang chuyển mình mạnh mẽ hơn, để những vụ mùa sau, tiếng cười của người nông dân sẽ thực sự rộn rã cùng những xe lúa đầy vơi.
Hồng Cẩm/ Dân Việt
Link bài viết gốc: https://danviet.vn/lua-vu-dong-xuan-o-vua-lua-lon-nhat-viet-nam-nang-suat-lua-cao-chua-tung-co-ma-loi-nhuan-mong-hon-la-lua-d1415297.html
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét