VINAGRI News - Xuất khẩu rau quả đã tăng tốc ngay từ đầu năm và tràn đầy tự tin đạt 10 tỷ USD trong năm nay, dù có những thách thức từ xung đột Trung Đông.
Tăng trưởng mạnh từ đầu năm
Đầu năm nay tiếp tục chứng kiến sự tăng trưởng mạnh về xuất khẩu rau quả. Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, ngay trong tháng đầu tiên của năm, xuất khẩu rau quả đã đạt 644 triệu USD, tăng 73% so với tháng 1/2025.
Trong tháng 2, do có kỳ nghỉ Tết Nguyên đán dài ngày nên kim ngạch xuất khẩu rau quả chỉ đạt 351 triệu USD, giảm gần một nửa so với tháng 1 nhưng vẫn tăng gần 12% so với cùng kỳ 2025. Nhờ vậy, xuất khẩu rau quả 2 tháng đầu năm vẫn đạt mức tăng trưởng rất cao là 45%, kim ngạch đạt 996 triệu USD.
Xuất khẩu rau quả tăng trưởng mạnh ngay từ đầu năm 2026. Ảnh: Thanh Sơn.
Với sự tăng trưởng mạnh trong 2 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả đang tràn đầy tự tin đạt mục tiêu 10 tỷ USD trong cả năm nay, kể cả trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang có những bất ổn do xung đột Trung Đông.
Trái ngược với đầu năm 2025, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc những tháng đầu năm nay đang diễn biến thuận lợi. 2 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt 538 triệu USD, tăng tới 76,2% so với cùng kỳ, cao hơn nhiều so với tăng trưởng xuất khẩu chung của ngành rau quả.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ về xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc cho thấy nhu cầu nhập khẩu của thị trường này đang tiếp tục tăng lên.
Theo Phòng Thương mại Xuất nhập khẩu Thực phẩm, Sản phẩm bản địa và Phụ phẩm động vật Trung Quốc, năm 2025, nước này chi ra 18,94 tỷ USD để nhập khẩu 9,032 triệu tấn trái cây, tăng 6,7% về giá trị và 17,5% về khối lượng so với năm 2024. Tính chung trong 10 năm qua, tốc độ tăng trưởng hàng năm về nhập khẩu trái cây của Trung Quốc đạt 15,2% về giá trị và 9,7% về khối lượng.
Vị thế của trái cây Việt Nam được nâng cao tại thị trường Trung Quốc cũng đang góp phần quan trọng thúc đẩy xuất khẩu trái cây sang thị trường này.
Trước đây, Việt Nam thường đứng sau Thái Lan, Chile... trong những nước cung cấp trái cây nhập khẩu lớn nhất cho thị trường Trung Quốc. Năm 2025, Việt Nam đã vượt qua Chile để trở thành nhà cung cấp trái cây lớn thứ hai của Trung Quốc.
Trong 8 loại trái cây có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất của Trung Quốc năm 2025, Việt Nam là nhà cung cấp hàng đầu ở 4 loại gồm sầu riêng (đứng thứ 2 về kim ngạch sau Thái Lan nhưng đứng đầu về lượng), chuối (đứng thứ 2), dừa non (đứng thứ 3), nhãn (đứng thứ 3).
Nhu cầu tăng cao ở nhiều thị trường, chất lượng rau quả Việt Nam ngày càng được nâng cao, nhiều loại trái cây được cấp phép xuất khẩu chính ngạch vào nhiều thị trường lớn, việc mở rộng thị trường nhờ các hiệp định thương mại tự do... là những yếu tố hàng đầu để xuất khẩu rau quả có thể đạt mục tiêu 10 tỷ USD trong năm nay.
Bên cạnh đó, logistics và công nghệ bảo quản cũng đang đóng vai trò ngày càng lớn trong xuất khẩu rau quả.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) cho biết, hệ thống đường cao tốc Bắc - Nam ngày càng được hoàn thiện, qua đó không chỉ rút ngắn đáng kể thời gian đưa hàng lên biên giới và kéo dài thêm thời gian bảo quản mà còn rút ngắn thời gian quay vòng container lạnh, làm tăng thêm đáng kể năng lực đưa rau quả Việt Nam sang Trung Quốc.
Hệ thống cao tốc Bắc - Nam đang hoàn thiện đã rút ngắn đáng kể thời gian đưa hàng rau quả lên biên giới phía Bắc. Ảnh: Thanh Sơn.
Cơ hội từ xung đột Trung Đông
Cũng như các ngành hàng nông sản chủ lực khác, xung đột Trung Đông đã và đang ảnh hưởng tới xuất khẩu rau quả Việt Nam, nhất là tới thị trường Trung Đông hoặc các thị trường mà hàng hóa thường đi qua Biển Đỏ và kênh đào Suez như bờ đông nước Mỹ, Châu Âu...
Tuy nhiên, xung đột Trung Đông cũng đang mở ra những triển vọng cho rau quả Việt Nam. Theo ông Đặng Phúc Nguyên, xung đột Trung Đông đang làm trở ngại dòng hàng rau quả từ EU, Châu Mỹ, Trung Đông... tới các thị trường Châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản...
Số liệu của Phòng Thương mại Xuất nhập khẩu Thực phẩm, Sản phẩm bản địa và Phụ phẩm động vật Trung Quốc cho thấy, trong năm 2025, trong 10 thị trường cung cấp trái cây lớn nhất cho Trung Quốc, có 3 nước ở khu vực Nam Mỹ là Chile (đứng đầu về cung cấp anh đào tươi cho Trung Quốc), Peru (đứng đầu về việt quất) và Ecuador (đứng thứ 3 về chuối). Như vậy, xung đột Trung Đông đang làm ảnh hưởng không nhỏ tới việc cung cấp một số loại trái cây nhập khẩu chủ lực cho Trung Quốc.
Sự trở ngại của dòng hàng rau quả từ Châu Âu, Châu Mỹ, Trung Đông sẽ dẫn tới khả năng các thị trường Châu Á tăng cường nhập khẩu rau quả từ các thị trường gần, trong đó có Việt Nam. Đây là cơ hội để Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản...
Tuy nhiên, xung đột Trung Đông vẫn sẽ gây ra những thách thức nhất định tới xuất khẩu rau quả Việt Nam trong năm 2026.
Trước tình hình đó, Vinafruit đã có những đề xuất, kiến nghị tới Chính phủ và các bộ, ngành liên quan. Cụ thể, Hiệp hội đề nghị Chính phủ có gói hỗ trợ trực tiếp hoặc giảm thuế, phí cầu cảng, phí lưu kho bãi cho các lô hàng rau quả bị kẹt hoặc phải quay đầu, thay đổi lịch trình do xung đột.
Cục Hàng hải (Bộ Xây dựng) làm việc chặt chẽ với các hãng tàu ngoại để minh bạch các loại phụ phí rủi ro chiến tranh, tránh tình trạng lợi dụng căng thẳng để trục lợi, tăng giá vô tội vạ. Bộ Xây dựng thúc đẩy các tuyến vận tải liên vận đường sắt sang Châu Âu hoặc các tuyến đường biển thay thế để giảm bớt sự phụ thuộc vào các eo biển rủi ro.
Bưởi Việt Nam đang đứng trước cơ hội được cấp phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Ảnh: Thanh Sơn.
Vinafruit kiến nghị các bộ liên quan đẩy nhanh đàm phán thêm những nghị định thư mới với các thị trường ổn định như Trung Quốc (mở rộng thêm danh mục trái cây tươi được phép xuất khẩu như bưởi, bơ, chanh...), Mỹ và EU để phòng khi Trung Đông có biến động. Riêng với thị trường EU, cần đẩy mạnh đàm phán để đưa Việt Nam ra khỏi danh sách không hợp tác về thuế...
Việt Nam cần tận dụng tối đa hiệp định thương mại tự do đã ký với Israel (VIFTA). Theo đó, các cơ quan chức năng cần cập nhật các hướng dẫn về quy tắc xuất xứ và hỗ trợ pháp lý đặc biệt cho doanh nghiệp đang giao dịch với thị trường này.
Vinafruit cũng đề xuất hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài thiết lập kênh cảnh báo sớm về biến động địa chính trị và quy định mới của thị trường để doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất.
"Năm 2026 sẽ là năm của chất lượng và Chế biến sâu. Để thắng lớn trong năm nay, chiến lược là nên giữ chữ tín (tuân thủ tuyệt đối quy định về dư lượng thuốc Bảo vệ thực vật và mã số vùng trồng), đi bằng hai chân (cân bằng giữa xuất khẩu tươi và đầu tư vào chế biến để ổn định đầu ra), liên kết chuỗi (doanh nghiệp bắt tay chặt chẽ với hợp tác xã để kiểm soát vùng nguyên liệu ngay từ đầu, tránh tình trạng tranh mua, tranh bán, phá giá thị trường)", ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Vinafruit nhấn mạnh.
Thanh Sơn/ Báo Nông nghiệp & Môi trường
Link bài viết gốc: https://nongnghiepmoitruong.vn/xuat-khau-rau-qua-huong-dich-10-ty-usd-tu-tin-trong-boi-canh-xung-dot-d801405.html
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét