VINAGRI News - Năm 2025 “khép lại” với cột mốc mới của ngành nông nghiệp khi kim ngạch xuất khẩu được thiết lập ở mức cao kỷ lục. Đây là nỗ lực rất lớn và là điểm sáng đáng ghi nhận của toàn ngành trong năm qua. Tuy nhiên, song hành với gam màu sáng, nông nghiệp Việt Nam vẫn tồn tại không ít “mảng tối”, đòi hỏi phải xử lý căn cơ để ngành tiếp tục “chinh phục” những mục tiêu mới trong thời gian tới.
Tại hội nghị tổng kết ngành nông nghiệp năm 2025 và triển khai kế hoạch 2026, ông Trần Đức Thắng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết tốc độ tăng trưởng toàn ngành năm 2025 đạt khoảng 3,7- 3,92%.
Theo Bộ trưởng, sản xuất nông, lâm, thủy sản tiếp tục phát triển ổn định, trở thành nền tảng quan trọng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và cung ứng nguồn nguyên liệu cho xuất khẩu. Đồng thời, nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ của nền kinh tế, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.
Chẳng hạn, với ngành thủy sản, tổng sản lượng năm 2025 đạt khoảng 9,95 triệu tấn, tăng 3,01% so với cùng kỳ, trong đó, khai thác đạt khoảng 3,83 triệu tấn và nuôi đạt khoảng 6,11 triệu tấn. Tính chung giai đoạn 2021 - 2025, tổng sản lượng thủy sản đạt 46,9 triệu tấn, trong đó, khai thác đạt khoảng 19,31 triệu tấn và nuôi đạt khoảng 27,59 triệu tấn.
Hoạt động sản xuất nông nghiệp tiếp tục đóng góp quan trọng vào kết quả xuất khẩu khi kim ngạch nông, lâm, thủy sản năm 2025 đạt khoảng 70,09 tỉ đô la Mỹ. Trong đó, nhóm nông sản đạt 37,25 tỉ đô la Mỹ; lâm sản đạt 18,5 tỉ đô la Mỹ và thủy sản đạt 11,32 tỉ đô la Mỹ.
Kết quả nêu trên giúp ngành nông nghiệp thiết lập kỷ lục mới, vượt năm 2024 khoảng 7,59 tỉ đô la Mỹ và vượt mục tiêu đề ra cho năm 2025 khoảng 5,09 tỉ đô la Mỹ. Đáng chú ý, năm 2025 ngành nông nghiệp cũng ghi nhận mức xuất siêu kỷ lục, đạt 20,7 tỉ đô la Mỹ, tăng 2,1 tỉ đô la Mỹ so với năm 2024.
Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), cho biết ngành rau quả - một trong ba nhóm ngành đạt kim ngạch xuất khẩu trên 8 tỉ đô la Mỹ trong năm 2025 - đạt khoảng 8,5 - 8,6 tỉ đô la Mỹ, tăng 1,3 - 1,4 tỉ đô la Mỹ so với năm 2024. “Kết quả này vượt xa những dự báo ban đầu”, ông Bình nhấn mạnh, đồng thời khẳng định thành tích có được là nhờ sự cần cù của người nông dân, dấn thân của doanh nghiệp và sự chỉ đạo tháo gỡ khó khăn của cơ quan quản lý ngành nông nghiệp.
Điều đáng mừng hơn là phía sau con số kỷ lục, tư duy sản xuất của người nông dân đã có sự chuyển dịch rõ nét, hướng nhiều hơn đến hiệu quả, tính bền vững và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nhằm tạo ra sản phẩm phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới.
Một ví dụ điển hình là trong sản xuất lúa, thay vì gieo sạ 120 - 150 kg/héc ta, nông dân đã giảm lượng giống xuống còn 70 - 80 kg/héc ta. Qua đó, tiết kiệm đáng kể chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thậm chí giảm phát thải khí nhà kính khi áp dụng quy trình canh tác ngập - khô xen kẽ và thu gom rơm ra khỏi đồng ruộng. Đây là kết quả tích cực từ mô hình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Những thành quả đạt được cho thấy ngành nông nghiệp không chỉ giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế, mà còn dịch chuyển theo hướng bền vững, thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu - kết quả của sự đồng lòng, từ quản lý, tổ chức sản xuất đến xuất khẩu.
Bên cạnh những gam màu sáng, ngành nông nghiệp năm qua vẫn tồn tại nhiều vấn đề đáng lo ngại, có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu quả phát triển nếu không được xử lý triệt để.
Câu chuyện rau quả “dính” kim loại nặng cadimi, chất vàng O, tình trạng gian lận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói hay việc cấp giấy kiểm nghiệm, giám định không đạt yêu cầu đã trở thành vấn đề nhức nhối kéo dài nhiều năm.
Đỉnh điểm, là vụ việc Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) - Bộ Công an đã khởi tố 17 bị can với cáo buộc mua bán mã số vùng trồng, giấy kiểm nghiệm để xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Vinafruit, cho biết tình trạng gian lận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đã diễn ra từ nhiều năm trước. “Từ năm 2023 đã xảy ra rồi, nhưng khi tình trạng này diễn ra quá nhiều và đến tay cơ quan chức năng thì buộc phải xử lý”, ông Nguyên nói.
Trước khi vụ án bị phanh phui, không ít doanh nghiệp trong ngành cây ăn trái đã nhiều lần lên tiếng cảnh báo. Thậm chí, gian lận thương mại còn gây ra những hệ lụy tiêu cực cho ngành hàng sầu riêng Việt Nam.
Ông Nguyễn Thanh Bình, thừa nhận bên cạnh thành tích nổi bật, ngành rau quả vẫn còn nhiều điểm yếu cần sớm khắc phục như chất lượng chưa ổn định, tỷ lệ đồng nhất thấp, tình trạng dư lượng chất cấm vẫn còn, hệ thống truy xuất nguồn gốc chưa hoàn chỉnh.
“Việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói cũng như giám sát các đơn vị kiểm nghiệm, giám định còn nhiều bất cập, ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu, đặc biệt với thị trường Trung Quốc”, ông Bình nói và cho rằng mối liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ trong nước chưa bền vững, dễ đứt gãy khi thị trường biến động.
Với ngành lúa gạo, dù đánh giá cao kết quả bước đầu của đề án một triệu héc ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp, nhưng ông Cao Đức Phát, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng để mở rộng diện tích áp dụng cần có sự “đột phá” về thị trường. “Nếu không có đột phá đủ mạnh về thị trường, chương trình sẽ thiếu động lực để phát triển”, ông nhấn mạnh.
Một thực trạng khác là phần lớn nông, thuỷ sản xuất khẩu đang dừng lại ở dạng thô hoặc chỉ qua sơ chế thông thường. Chẳng hạn, với ngành cá tra, sản phẩm giá trị gia tăng hiện chỉ chiếm chưa đến 10% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.
Trước thực tế nêu trên của ngành nông nghiệp, ông Bình đề nghị cần tập trung nâng cao chất lượng và an toàn nhằm bảo đảm sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu, thị hiếu của thị trường. “Điều này, cần được quán triệt xuyên suốt từ người sản xuất đến các khâu trong chuỗi cung ứng, đồng thời, yêu cầu cơ quan chuyên ngành tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và áp dụng chế tài đủ mạnh”, ông cho biết.
Đặc biệt, theo ông Bình, cần sớm hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc hiện đại nhằm bảo vệ quyền lợi người sản xuất, người tiêu dùng và doanh nghiệp Việt Nam. Cùng với đó, cần chấn chỉnh hoạt động kiểm định, cấp chứng nhận để vừa rút ngắn thời gian thông quan, vừa giữ vững uy tín nông sản xuất khẩu.
Về dài hạn, để tạo đột phá cho ngành nông nghiệp, cần đẩy mạnh thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến dựa trên nền tảng nguồn nguyên liệu nông nghiệp.
Ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh Đồng bằng sông Cửu Long, cho biết nông nghiệp vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở sản xuất thuần túy, thì giá trị mang lại không cao. “Nông nghiệp cần được nhìn nhận là nền tảng cho công nghiệp chế biến. Khi gắn với chế biến sâu và thị trường, giá trị gia tăng sẽ rất lớn. Đây mới là sức bật của nông nghiệp cho nền kinh tế”, ông Lam nhấn mạnh.
Trung Chánh/ thesaigontimes
Link bài viết gốc: https://thesaigontimes.vn/nong-nghiep-2025-hai-nua-sang-toi-phia-sau-ky-luc-xuat-khau/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét