VINAGRI News - Trong năm 2025, xuất khẩu gạo đạt 8,06 triệu tấn với trị giá 4,1 tỷ USD, giảm 10,8% về lượng và giảm 27,6% về trị giá so với năm 2024. Trong năm 2026, Bộ Công Thương sẽ đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện về thế chế pháp lý cho hoạt động xuất khẩu gạo, đồng thời tiếp tục chiến lược đa dạng hoá thị trường.
Kim ngạch xuất khẩu gạo giảm mạnh trong năm 2025
Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, trong tháng 12/2025, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 522.387 tấn, trị giá 248,77 triệu USD, tăng mạnh 39,6% về lượng và 30,8% về trị giá so với tháng trước, nhưng vẫn giảm 10,4% về lượng và 31,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.
Tính chung trong năm 2025, xuất khẩu gạo đạt 8,06 triệu tấn với trị giá 4,1 tỷ USD, giảm 10,8% về lượng và giảm 27,6% về trị giá so với năm 2024 - năm xuất khẩu cao nhất trong lịch sử ngành gạo. Đây cũng là khối lượng và kim ngạch xuất khẩu thấp nhất trong ba năm qua, song so với giai đoạn từ năm 2022 trở về trước vẫn cao hơn đáng kể.
Nguồn: Cục Hải quan (H.Mĩ tổng hợp).
Bình luận về kết quả của năm 2025, trao đổi với chúng tôi tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Công Thương diễn ra ngày 29/1, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục Trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết mặc dù xuất khẩu gạo trong năm 2025 suy giảm so với 2024 nhưng con số 8 triệu tấn được đánh giá là rất cao so với trung bình nhiều năm trước đây.
Xuất khẩu gạo năm 2025 sụt giảm do chịu tác kép bởi giá gạo toàn cầu rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm sau khi Ấn Độ dỡ bỏ hoàn toàn các hạn chế xuất khẩu, làm gia tăng nguồn cung trên thị trường quốc tế. Trong khi đó, nhu cầu suy yếu tại các nước tiêu thụ hàng đầu như Philippines hay Indonesia.
Hoạt động xuất khẩu gạo bắt đầu sụt giảm sau khi Philippines - thị trường xuất khẩu chủ lực, tạm dừng nhập khẩu trong 4 tháng cuối năm, kể từ tháng 9/2025 để hỗ trợ người nông dân trong nước do giá giảm trong mùa thu hoạch cao điểm.
Thống kê cho thấy, trong bốn tháng cuối cùng của năm 2025, xuất khẩu gạo của Việt Nam chỉ đạt bình quân 422.126 tấn/tháng, tương ứng giảm 58% so với mức bình quân khoảng 1 triệu tấn/tháng trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8, thời điểm trước khi lệnh cấm của Philippines có hiệu lực.
Đồng thời, con số này cũng giảm khoảng 41,6% so với 723.340 tấn trong cùng năm 2024.
Theo đó, xuất khẩu gạo sang Philippines trong bốn tháng cuối năm chỉ đạt 281.496 tấn (chủ yếu là gạo giống Nhật, loại gạo không bị hạn chế nhập khẩu), tương ứng giảm 80% so với mức 1,4 triệu tấn của cùng kỳ năm 2024.
Kết thúc năm 2025, Philippines tiếp tục là khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam, chiếm 39,8% về lượng và 38,3% về trị giá xuất khẩu, tương ứng đạt 3,2 triệu tấn và 1,57 tỷ USD. Tuy nhiên, so với năm 2024, xuất khẩu sang thị trường này giảm mạnh 24% về lượng và 39,8% về trị giá.
Nguồn: Cục Hải quan (H.Mĩ tổng hợp).
Bên cạnh đó, xuất khẩu sang hai thị trường lớn khác là Indonesia và Malaysia cũng giảm mạnh trong năm vừa qua, lần lượt giảm 28,4% và 96,2%, chỉ đạt 515.097 tấn và 47.315 tấn.
Ông Trần Thanh Hải cho biết Indonesia từng là một trong những thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam.
“Tuy nhiên, 2025 có thể nói là một năm đầy khó khăn khi bán hàng sang Indonesia bởi nước này siết chặt nhập khẩu gạo và thúc đẩy việc tự túc nguồn cung trong nước. Và tất nhiên, không chỉ có Việt Nam, các nước đối thủ khác như Thái Lan, Campuchia cũng trong tình trạng tương tự khi khó bán hàng tại Indonesia”, ông Hải cho biết.
Theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) sau khi đạt được kết quả tích cực về tự chủ lương thực trong năm 2025, ngày 11/1/2026, Tổng Giám đốc Cơ quan hậu cần quốc gia (Bulog) cho biết cơ quan này được giao chuẩn bị khoảng 1 triệu tấn gạo chất lượng cao để sẵn sàng xuất khẩu trong năm 2026, trong trường hợp được Tổng thống phê duyệt chính thức.
Với mục tiêu sản lượng gạo cả nước năm 2026 là 34,7 triệu tấn, lượng gạo tồn ước tính vào cuối năm 2026 sẽ đạt gần 16,2 triệu tấn. Theo Tổ chức Nông Lương-FAO, sản lượng gạo của Indonesia trong năm 2026 có thể đạt tới 36 triệu tấn.
Trong bối cảnh đó, ngày 31/12, Bộ Điều phối lương thực Indonesia cho biết không cấp hạn ngạch nhập khẩu gạo trong năm 2026. Định hướng thị trường xuất khẩu mà Indonesia đang nghiên cứu là các nước trong khu vực Đông Nam Á.
Vụ Phát triển thị trường nước ngoài nhận định mặc dù kế hoạch xuất khẩu gạo của Indonesia hiện mới dừng ở mức tuyên bố định hướng và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố (sản lượng thực tế, giá thành, khả năng cạnh tranh), nhưng trong trung hạn, Indonesia có thể nổi lên như một đối thủ cạnh tranh mới tại thị trường ASEAN, đặc biệt ở phân khúc gạo chất lượng cao.
Tuy vậy, ông Hải cho biết các doanh nghiệp đã đẩy mạnh bán hàng sang các thị trường khác trong đó có các thị trường Châu Phi, Trung Quốc và Bangladesh nhằm bù đắp sự sụt giảm.
Số liệu của Cục Hải quan cho biết năm 2025 ghi nhận sự tăng trưởng mạnh ở các thị trường Trung Quốc và nhiều nước châu Phi. Đặc biệt, Bờ Biển Ngà vươn lên vị trí thị trường lớn thứ hai của gạo Việt Nam, với hơn 1 triệu tấn, tăng 118,5% so với 2024. Theo sau là Ghana với 919.214 tấn, tăng 50% và Trung Quốc đạt 747.327 tấn, tăng 162%.
Đáng chú ý, một số thị trường ghi nhận mức tăng “bùng nổ”: xuất khẩu sang Senegal tăng hơn 67 lần (6.618%), đạt 168.020 tấn; trong khi xuất khẩu sang Bangladesh tăng hơn 203 lần (20.204%), đạt 105.175 tấn.
Nguồn: Cục Hải quan (H.Mĩ tổng hợp).
Xem xét các biện pháp tiêu thụ gạo cho nông dân
Để giải quyết những khó khăn hiện tại của xuất khẩu gạo, ông Hải cho biết trong năm 2026, Bộ Công Thương sẽ đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện về thế chế pháp lý cho hoạt động xuất khẩu gạo. Trong đó, cơ quan này dự kiến ban hành một nghị định, thay thế cho Nghị định 01/2025, qua đó giúp cơ chế khung thể chế về xuất khẩu gạo trong thời gian tới hoàn thiện hơn.
Mặt khác, Bộ Công Thương cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi sản lượng gạo, đặc biệt là vụ lúa Đông Xuân năm nay, từ đó xem xét các biện pháp giúp nông dân có thể tiêu thụ hết lượng gạo, đồng thời thời doanh nghiệp có dự trữ trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương vẫn tập trung vào các hoạt động đàm phán, ký kết các biên bản ghi nhớ thương mại gạo.
Bên cạnh đó, các hiệp định thương mại tự do EVFTA, CPTPP hoặc hiệp định thương mại tự do với Anh cũng sẽ được tận dùng nhằm thúc đẩy việc tiêu thụ gạo.
“Tất nhiên, một số thị trường đã ký với hiệp định thương mại tự do với Việt Nam không tiêu thụ nhiều gạo như những thị trường truyền thông nhưng đây cũng là khách hàng tiềm năng, đặc biệt là những loại gạo có giá trị cao. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương sẽ đẩy mạnh xúc tiến các loại gạo cao cấp vào Nhật Bản và EU. Chúng tôi sẽ dành các nguồn lực, kinh phí để giúp các mặt hàng gạo của Việt Nam được đẩy mạnh sang các thị trường”, ông Hải cho biết.
H.Mĩ/ Doanh nghiệp & Kinh doanh
Link bài viết gốc: https://doanhnghiepkinhdoanh.doanhnhanvn.vn/xuat-khau-gao-sut-giam-bo-cong-thuong-se-lam-gi-de-thuc-day-tieu-thu-trong-nam-2026-422026130165313992.htm
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét