VINAGRI News - Nhìn cục diện toàn bộ lĩnh vực xuất khẩu, có thể khẳng định đây là năm xuất khẩu đạt được nhiều thành quả đáng kể với tổng kim ngạch xuất khẩu đạt xấp xỉ 133 tỷ USD. Tuy nhiên, đối với lĩnh vực thủy sản - một trong những mũi nhọn của Việt Nam năm 2013 lại là một năm kém vui, đặc biệt là ngành cá tra.
Tôm: Bứt phá ngoạn mục
Chưa năm nào ngành Thủy sản nếm đủ mùi vị "đắng, cay, ngọt, bùi” như năm 2013. Riêng đối với ngành tôm, có thể khẳng định, ngành này đã có những bứt phá ngoạn mục trong năm 2013 này. Nếu như hồi đầu năm, các DN xuất khẩu tôm phải đối mặt với hàng loạt những mối nguy về thiếu nguyên liệu cũng như hàng loạt mối lo khác về dịch bệnh, giá cả… thì mọi lo lắng đó được giải tỏa nhờ cả người nông dân và DN đã kiểm soát tốt, khống chế được dịch bệnh trên con tôm. Cùng với đó, năm 2013, con tôm xuất khẩu của Việt Nam giành được lợi thế lớn khi sản lượng tôm xuất khẩu của Thái Lan, Trung Quốc bị thâm hụt nặng nề do dịch bệnh. Có thể thấy, những khó khăn, vướng mắc một thời vẫn theo đuổi ngành tôm thì năm qua hầu như bị loại bỏ. Song, một trong những yếu tố quan trọng hơn cả khiến ngành tôm xuất khẩu có sự bứt phá vô cùng ngoạn mục đó chính là các DN xuất khẩu tôm của Việt Nam giành chiến thắng trong các vụ kiện từ phía Hoa Kỳ liên quan đến nghi vấn về bán phá giá và được trợ cấp.
Cụ thể, vào giữa năm 2013, những người trong ngành tôm cũng như các DN chế biến và xuất khẩu thủy sản đã vô cũng bất ngờ trước thông tin Bộ Thương mại Hoa Kỳ có quyết định khởi kiện con tôm của Việt Nam do tổ chức này cho rằng, con tôm xuất khẩu của ta bán với giá thấp và được trợ cấp từ phía Chính phủ Việt Nam. Việc khởi kiện này, nếu như phía Mỹ giành chiến thắng, tôm xuất khẩu vào thị trường Mỹ sẽ phải chịu mức thuế rất cao (từ 1,15% đến 7,88%). Tuy nhiên, theo ông Đào Trần Nhân – Tham tán Thương mại Việt Nam tại Hoa Kỳ, với sự sát cánh và thường xuyên đưa ra những tư vấn chính sách hợp lý của các Thương vụ, cũng như sự nỗ lực của bản thân các DN xuất khẩu tôm, cuối cùng, chiến thắng đã thuộc về con tôm Việt Nam. Với thắng lợi này, mức thuế áp cho các DN xuất khẩu tôm của Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ bằng 0%.
Việc con tôm được giải oan thực sự là niềm vui lớn đối với cả DN xuất khẩu và người nông dân Việt Nam. Bên cạnh đó, tại thị trường Nhật Bản, những kiểm soát về dư lượng Ethoxyquin cũng đã được đất nước này nới lỏng. Hàng loạt các yếu tố quan trọng nói trên đã trở thành động lực để ngành tôm có những bứt phá ngoạn mục trên con đường cán đích năm 2013. Còn nhớ, thời điểm đầu tháng 7-2013, khi đối diện với nhiều rào cản phía trước, Bộ Công thương còn lo ngại xuất khẩu tôm năm 2013 chỉ có thể đạt 2,1 tỷ USD, giảm 5% so với năm 2012. Tuy nhiên, đến thời điểm này, hoàn toàn có cơ sở để khẳng định rằng, con tôm xuất khẩu có quyền "mỉm cười trên chiến thắng” khi được dự báo, xuất khẩu tôm năm nay có thể đạt mức 3 tỷ USD.
Có thể thấy những khó khăn, vướng mắc một thời theo đuổi ngành tôm, năm qua hầu như bị loại bỏ
Cá tra: Ngắc ngoải
Trái ngược với con tôm, năm 2013 thực sự là một năm có nhiều "ấn tượng buồn” đối với ngành cá tra.
Liên tục gặp những "xui xẻo”, các DN xuất khẩu cá tra và cả người nuôi cá đều phải lắc đầu ngao ngán khi nhìn lại bức tranh của toàn ngành năm nay. Giá cá tra liên tục ở mức thấp, nông dân thua lỗ kéo dài, phải treo ao, bỏ nghề, DN khốn khổ vì thiếu nguyên liệu, thiếu vốn sản xuất, phải hoạt động cầm chừng hoặc phá sản… có thể nói, đó là những nét "phác thảo” rõ nét nhất cho bức tranh toàn cảnh của ngành cá tra năm 2013.
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, giá cá tra trong 9 tháng đầu năm 2013 chỉ xoay quanh mức 19.000- 22.500 đồng/kg. Với mức giá này, người nuôi cá tra lỗ từ 500 đồng - 4.000 đồng/kg.
Tình trạng giá bấp bênh, lúc lên lúc xuống, song chủ yếu vẫn ở mức thấp hơn giá thành… đã khiến hầu hết người dân nản lòng. Từ đó, hàng loạt hộ nuôi cá bỏ nghề, treo ao. Điều này tất yếu dẫn đến thực trạng thiếu nguyên liệu cho các DN xuất khẩu. Và như một hiệu ứng đô – mi – nô, người nuôi khó thì hàng loạt các DN cũng dở sống, dở chết, lâm vào cảnh sản xuất cầm chừng, nếu không muốn nói là phá sản. Trong nước là vậy, ngoài nước các DN xuất khẩu cũng gặp khó do gặp phải các rào cản kỹ thuật từ phía nước nhập khẩu… Đặc biệt, theo các chuyên gia ngành thủy sản, một trong những bất cập của ngành cá tra xuất khẩu hiện nay chính là, các DN xuất khẩu thiếu sự gắn kết, thậm chí lại tự hại nhau trên thương trường khi thường xuyên cạnh tranh thiếu lành mạnh về giá… khiến giá cá tra sụt giảm nghiêm trọng.
Với những diễn biến này, kim ngạch xuất khẩu cá tra đã tụt giảm theo từng tháng. Và theo dự tính của Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP), năm 2013, xuất khẩu cá tra sẽ ở mức 1,8 tỷ USD. Con số này sẽ trong năm 2014 sẽ giảm đi 5% do những nguy cơ về thiếu nguồn nguyên liệu đã hiện hữu.
Minh Phương/ Báo Đại Đoàn Kết
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét