VINAGRI News - Một thực tế đáng buồn là nông sản bày bán tại chợ có giá cao gấp nhiều lần so với bán tại vườn. Trong khi đó, nông dân tạo ra sản phẩm nhưng lại không quyết định về giá cả. Từ khâu tạo ra sản phẩm đến khâu đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng đều có sự phân chia lợi nhuận, nhưng bao giờ phần nhiều lại thuộc về thương lái, phần thiệt thuộc về nông dân.
Nông dân thua thiệt, thương lái có lợi
Không thể phủ nhận vai trò của thương lái trong việc đưa sản phẩm từ người sản xuất đến tay người tiêu dùng. Tuy nhiên, có quá nhiều khâu trung gian dẫn đến giá sản phẩm tăng nhiều lần trong khi đó người nông dân không được hưởng lợi. Đơn cử như khóm Cầu Đúc, hiện tại giá bán tại rẫy dao động khoảng 4.800 đồng/trái. Trong khi đó, giá bán tại siêu thị là 8.500 đồng/trái, còn tại chợ từ 8.000-10.000 đồng/trái. Như vậy giá cao gần gấp đôi giá trị ban đầu. Vậy khoản chênh lệch lợi nhuận này chảy về đâu ?
Anh Trương Tuấn Anh, ở ấp Thạnh Thắng, xã Hỏa Tiến, TP.Vị Thanh, cho biết: “Bán cho thương lái với giá 4.800-5.000 đồng/trái, cứ mỗi công khóm tôi chỉ thu được khoảng 2-2,5 triệu đồng, phải mất 4 tháng mới thu hoạch một lần nhưng lợi nhuận chẳng có là bao”.
Khóm thu mua tại rẫy chỉ có giá từ 4.800-5.000 đồng/trái, nhưng khi đến tay người tiêu dùng lại cao gấp đôi.
Khi một sản phẩm được bán đi thì phần lợi nhuận đó sẽ không thuộc về người trồng nữa, các khoản lời rơi rớt dần dần vào túi thương lái và tiểu thương. Ông Vu Suổi, Chủ nhiệm Hợp tác xã (HTX) Thạnh Thắng (xã Hỏa Tiến. TP.Vị Thanh), cho biết: “Tôi thu gom khóm từ bà con trong, ngoài HTX với giá 5.000 đồng/trái (loại 1kg) rồi bán lại cho các doanh nghiệp và các chợ đầu mối, cứ hai ngày xuất bán khoảng 6 tấn. Trung bình một tấn khóm thu lời 300.000-350.000 đồng. Như vậy, tính ra cũng thu về gần 2 triệu đồng/chuyến”.
Bà Ngô Kim Hồng, tiểu thương tại chợ Vị Thanh, cho biết: “Tôi mua khóm từ thương lái bỏ mối với giá 6.500 đồng/trái rồi bán cho người mua với giá từ 7.000-10.000 đồng/trái (tùy kích cỡ), mỗi ngày bán lời gần cả trăm ngàn đồng”.
Nông dân đóng vai trò then chốt trong khâu tạo ra sản phẩm nhưng không phải là người quyết định quá trình tiêu thụ nông sản. Lý giải cho việc tại sao thương lái lại là khâu quan trọng trong chuỗi lợi nhuận. Ông Vu Suổi cho biết thêm: “Thương lái thường nắm trong tay rất nhiều đầu mối. Người trồng thay vì tự mang ra chợ bán thì sản phẩm bán được giá cao hơn, tuy nhiên quá trình tiêu thụ lại rất lâu, đôi khi không bán được hàng. Cứ để thời gian trôi qua thì vấn đề hao hụt lại càng nghiêm trọng. Vì vậy, bán cho thương lái là một lựa chọn không thể bỏ qua. Cách này nông dân ít lãi nhưng sản phẩm tiêu thụ nhanh hơn. Trong khi đó, bà con thường không thích ký kết hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp do giá cả thị trường hay biến động”.
Liên kết để giảm các khâu trung gian
Chính tư duy lệ thuộc thương lái của người dân đã góp phần đẩy giá nông sản tăng gấp nhiều lần. Phần thiệt hại lớn nhất thuộc về người tiêu dùng và người sản xuất. Đây cũng là một cơ hội cho thương lái thao túng thị trường. Để giải quyết tình trạng này, người dân có thể tự mình mang đến các vựa nông sản lớn, hoặc mang đến chợ đầu mối trực tiếp bán cho người tiêu dùng.
Nông dân có diện tích trồng nông sản ít thì việc mang nông sản ra chợ bán để tăng thêm thu nhập là điều không quá khó khăn. Anh Trương Tuấn Anh chia sẻ thêm: “Sau khi thu hoạch khóm, gia đình tôi mang ra chợ bán, giá nhỉnh hơn vài ngàn đồng. Hơn nữa, người mua cũng lựa chọn được sản phẩm tươi ngon. Sau khi trừ mọi chi phí vận chuyển cộng thêm thuê nhân công, thuê mặt bằng tại chợ, như vậy cũng có thể lấy công làm lời”.
Tuy nhiên, đối với những hộ có quy mô sản xuất lớn thì việc tiêu thụ là chuyện rất nan giải. Số lượng nông sản quá lớn nên không thể bán hết trong một sáng một chiều. Như vậy, người dân cần có lựa chọn hữu hiệu hơn. Cách làm hay được ông Vương Trấn Biên, chủ vựa khóm Vương Biên (huyện Vị Thủy), chia sẻ: “Người dân có thể chở hàng đến vựa hay cơ sở thu mua, giá sẽ cứng hơn 500 đến 1.000 đồng/trái so với mua tại rẫy”.
Một số nhà vườn còn tự trang bị phương tiện vận chuyển, sau khi thu hoạch, họ chở đến các chợ đầu mối và bán lại cho tiểu thương các chợ hoặc giao hàng cho siêu thị. Với cách làm như vậy, khoản lời của thương lái lại trở thành khoản lời dành cho chính người làm ra sản phẩm. Qua đó, người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm một cách trực tiếp với giá rẻ hơn do giảm được các khâu vận chuyển trung gian và hiểu rõ nguồn gốc cũng như chất lượng sản phẩm.
Người bỏ nhiều công sức lại là người nhận được giá trị thấp nhất. Trong khi đó, các khâu trung gian chỉ bỏ sức vận chuyển nhưng thu lợi gấp bội phần. Vì vậy, người nông dân cần phải chủ động trong việc rút ngắn khoảng cách cung - cầu, thu nhiều lợi nhuận từ chính sản phẩm do mình làm ra.
Tổng diện tích đất trồng khóm trên địa bàn xã Hỏa Tiến. TP.Vị Thanh có 948ha, chiếm hơn 50% diện tích đất sản xuất nông nghiệp của xã. Ước tính thu nhập bình quân mỗi vụ khóm khoảng 20 triệu đồng/ha/năm. Như vậy, khi vận dụng các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ để giảm các khâu trung gian thì lợi nhuận có thể tăng lên từ 50-75%. Khi đó, nông dân thu về từ 30-35 triệu đồng/ha/năm.
Bài, ảnh: Kim Điều/ Báo Hậu Giang
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét