VINAGRI News - Trong suy thoái kinh tế toàn cầu, ngành nông nghiệp nước ta đã nỗ lực sản xuất và xuất khẩu. Nhiều ý kiến cho rằng, nông nghiệp đã “cứu” nền kinh tế trong lúc khó khăn.
Mô hình “cánh đồng mẫu lớn” là hướng đi đúng, nhằm bảo vệ lợi ích nông dân trồng lúa.
Song, hiện tại nhiều sản phẩm nông nghiệp rớt giá và khó tiêu thụ, khiến hàng loạt hộ nông dân thua lỗ nặng. Vấn đề đặt ra lúc này là ai bảo vệ lợi ích cho nông dân?
Mất mùa - mất giá
Chỉ cho chúng tôi cánh đồng lúa rộng hàng trăm hécta đang thu hoạch, ông Kim Mới - nông dân xã Long Phú, huyện Long Phú (Sóc Trăng) - chua chát: “Vụ này gia đình làm 10 công lúa hè thu sớm, do gặp hạn gay gắt và nước mặn tấn công nên năng suất giảm mạnh. Đầu tư hơn 15 triệu đồng và vất vả hơn 3 tháng, nhưng cuối cùng lỗ đứt vốn”. Không riêng ông Mới, nhiều nông dân khác ở xã Long Phú cũng bị thiệt hại “kép” vì mất mùa - mất giá.
Ông Kim Chí Thiện - Phó Chủ tịch UBND xã Long Phú - nhìn nhận: “Vụ đông xuân 2012-2013, lúa đạt năng suất cao nhưng giá bán thấp, nên bà con không lời nhiều. Ai cũng hy vọng vụ hè thu sẽ gỡ lại, nào ngờ thời tiết khắc nghiệt làm lúa chết tràn lan. Hộ nào bảo vệ lúa an toàn tới ngày thu hoạch thì giá bán thấp chỉ 3.500 đồng/kg, xem như chẳng được gì”. Cũng trăn trở về mùa lúa năm nay, bà Lâm Thị Bông - canh tác 10 công lúa ở xã Thạnh Lộc, huyện Giồng Riềng (Kiên Giang) - cho biết: “Gia đình ở nông thôn nhưng không có ruộng đất sản xuất, nên phải đi thuê 10 công với giá 50 triệu đồng/năm. Hiện lúa hè thu sắp thu hoạch nhưng giá rớt tệ hại, nguy cơ lỗ rất lớn. Làm lúa 3 tháng mới được 1 vụ, vậy mà lỗ hoài, khiến nông dân không thể khá được”.
Liên kết đầu ra “cứu” nông dân
Thực trạng nông dân đang thua lỗ triền miên, khiến giấy tờ nhà đất phải nằm trong ngân hàng, hoặc mang đi thế chấp vay nợ bên ngoài, diễn ra phổ biến ở nông thôn ĐBSCL. Tiến sĩ Lê Văn Bảnh - Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL - trăn trở, khoảng 70% dân số sống ở nông thôn và mưu sinh bằng nông nghiệp. Giai đoạn khủng hoảng, nông dân làm nông nghiệp gia tăng sản xuất, góp phần cân bằng cán cân thương mại và ổn định an sinh xã hội.
Gần đây, hàng loạt sản phẩm nông nghiệp rớt giá thê thảm và nông dân thực sự khốn đốn do tắc đầu ra. Hơn lúc nào hết, lợi ích của nông dân cần được bảo vệ. Tiến sĩ Bảnh cũng nhận định, hạn chế của nông dân lâu nay là sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, làm theo phong trào. Cứ tới vụ mùa là phải sản xuất, trong khi đầu ra thế nào, sản phẩm ai mua, giá bao nhiêu... thì mù tịt. Vì vậy, chuyện “tới mùa - dội chợ - rớt giá” cứ lặp đi lặp lại và nông dân là người thua thiệt.
Theo các nhà chuyên môn, cần tính toán mô hình sản xuất lúa gạo lại một cách căn cơ hơn, để bảo vệ lợi ích cho nông dân. Nên thấy rằng, trong chuỗi giá trị sản xuất lúa gạo hiện nay, nông dân là người cơ cực nhất nhưng hưởng lợi thấp nhất; ngược lại thương lái, nhà máy xay xát, doanh nghiệp xuất khẩu gạo... thu lời rất nhiều dù công sức bỏ ra ít. Đây là nghịch lý tồn tại nhiều năm, cần được thay đổi.
Ông Lê Minh Hoan - Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp – cho rằng: “Cần nhanh chóng kéo nông dân tham gia vào sản xuất tập trung và mô hình “cánh đồng lớn” đã chứng minh hiệu quả. Ở đó, nông dân được hỗ trợ giống, vật tư, kỹ thuật, thu hoạch, bao tiêu đầu ra... nhằm giảm chi phí giá thành, tăng năng suất và chất lượng lúa gạo. Quan điểm phát triển nông nghiệp bền vững, đảm bảo lợi ích nông dân là phải tìm cách kéo doanh nghiệp vào mô hình liên kết. Ở đó, doanh nghiệp là người đặt hàng cho nông dân sản xuất, nhằm giảm tình trạng làm đại trà, tự ý như lâu nay”.
Theo tiến sĩ Lê Văn Bảnh, sản xuất nông nghiệp đang bộc lộ nhiều hạn chế, cần nhanh chóng tổ chức lại theo hướng liên kết, phân chia chuỗi lợi nhuận một cách phù hợp và hướng cho nông dân tiến tới làm chủ sản phẩm của mình làm ra. Bên cạnh đó, nếu như Nhà nước dành 30.000 tỉ đồng hỗ trợ bất động sản, thì cũng nên nghiên cứu hỗ trợ hàng loạt hộ nông dân đang gặp khó khăn.
Huỳnh Trọng/ Báo Lao Động
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét